Του Captain Νικόλαου Κ. Μεταξά

ATPL

AIRLINE PILOT

B737NG AIRBUS 320

Η επιθετική οδήγηση αφορά μια ή περισσότερες παραβιάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, όπως, για παράδειγμα, την παραβίαση ορίων ταχύτητας, την αλλαγή λωρίδων κυκλοφορίας χωρίς έλεγχο ή σήμα, την υπέρμετρη χρήση κορναρίσματος, την αργή οδήγηση, τις κακοήθεις χειρονομίες και άλλες μορφές απερίσκεπτων μορφών οδήγησης που θέτουν σε κίνδυνο την οδική ασφάλεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι παραβάσεις αυτές οφείλονται στην κυκλοφοριακή συμφόρηση σε συνδυασμό με την πίεση του χρόνου που αντιμετωπίζει ο οδηγός, θέτοντας όμως παράλληλα σε κίνδυνο και τους υπόλοιπους οδηγούς στο οδόστρωμα.

Από την άλλη πλευρά, η εκδήλωση βίας κατά την οδήγηση αποτελεί ποινικό αδίκημα και συνήθως έχει ως αφορμή ένα περιστατικό επιθετικής οδήγησης το οποίο εξελίσσεται σε μια πιο έντονη αντιπαράθεση μεταξύ των οδηγών και μπορεί να φτάσει μέχρι τον ξυλοδαρμό, την απειλή με όπλο ή άλλα φονικά αντικείμενα κοκ. Άγραφη τραγικών γεγονότων και, το πιο σημαντικό, τη δυσκολία του ίδιου του οδηγού να ελέγξει την εξέλιξή τους.

Η επιθετική οδήγηση είναι ένα φαινόμενο που βλέπουμε καθημερινά. Μπορεί να σου χαλάσει απλώς τη μέρα ή να έχει πραγματικά τραγικές συνέπειες. Ποια είναι τα αίτια και πώς θα καταλάβεις αν οδηγείς έτσι κι εσύ;

Φίλε οδηγέ, όταν βάζεις πρώτη και ξεκινάς, είναι χρήσιμο να θυμάσαι πως δεν έχεις μόνο εσύ προβλήματα. Έχουμε όλοι. Ως εκ τούτου, οι δρόμοι δεν είναι το μέρος για να εκτονωθείς και να ξεσπάσεις για όσα σε «πνίγουν». Ούτε για να ελέγξεις κάτι – αφού δεν μπορείς να ελέγξεις πια τίποτα στη ζωή σου.

Εννοώ ότι και να μην αφήσεις κάποιον να περάσει πριν από σένα, (αν «κυριαρχήσεις» και δεν «δώσεις» τον χώρο σου), δεν αλλάζει η ζωή σου. Ούτε η δική του. Δεν λύνεται κάποιο από τα προβλήματά σου. Κάτι που ενδεχομένως να γίνει αν μιλήσεις σε όποιον σε ζορίζει στη ζωή σου και όχι στον άγνωστο οδηγό που πετυχαίνεις μπροστά σου. Κατά προτίμηση, σε πιο κόσμιο πλαίσιο από αυτό που επιλέγεις για τον άγνωστο οδηγό που πετυχαίνεις μπροστά σου.

Και, εν πάση περιπτώσει, επειδή έχεις μεγαλύτερο αυτοκίνητο από εμένα, δεν σημαίνει πως είσαι μεγαλύτερος ή/και καλύτερος γενικά ως άνθρωπος. Επίσης, αρκεί μια κακή στιγμή για να συμβεί κάτι κακό. Όπως;

Να δεχθείς επίθεση από αυτόν που βρίζεις –ενίοτε δι’ ασήμαντον αφορμήν– γιατί κάπου πρέπει να τα πεις να ξεθυμάνεις. Βοηθά να θυμάσαι ότι υπάρχει τεράστιο ενδεχόμενο να είναι στην ίδια φάση και αυτός που καθυβρίζεις. Κατά συνέπεια, υπάρχουν πολλές πιθανότητες να εξελιχθεί η «αποσυμπίεσή» σου σε συμπλοκή, τραυματισμό ή και θάνατο.

Τα περιστατικά επιθετικής οδήγησης και εκδήλωσης βίας στους δρόμους διαρκώς αυξάνονται, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τον άμεσο περιορισμό αυτού του φαινομένου:

Οδηγοί που τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, που παραβιάζουν το κόκκινο ή αλλάζουν λωρίδες κυκλοφορίας χωρίς προειδοποίηση, που χειρονομούν ή, δυστυχώς, πολύ συχνά χειροδικούν. Τα ερωτήματα που τίθενται επιτακτικά αφορούν τον τρόπο που οι συγκεκριμένοι οδηγοί αντιλαμβάνονται την οδήγηση, το αυτοκίνητο, τον εαυτό τους ως οδηγό και, το πιο σημαντικό, τη διαδικασία με την οποία «χάνουν τον έλεγχο» θέτοντας σε κίνδυνο τους ίδιους, τους συνεπιβάτες τους αλλά και τους άλλους οδηγούς στο οδόστρωμα.

Μέσα στη δύσκολη καθημερινότητα του κυκλοφοριακού προβλήματος αλλά και στον πολύτιμο χρόνο που σπαταλά κάθε οδηγός καθημερινά στο τιμόνι είναι γεγονός ότι εύκολα θα εντοπίζονταν περιστατικά επιθετικής οδήγησης που συνέβησαν μπροστά στα μάτια μας χτες, σήμερα, λίγο πριν… O οδηγός που τρέχει με υπερβολική ταχύτητα μέσα στην πόλη, που αλλάζει λωρίδα κυκλοφορίας μη δίνοντας σήμα, που καταδιώκει άλλο αυτοκίνητο ή περνά τη διάβαση με κόκκινο, αδιαφορώντας βέβαια για τις επιπτώσεις! Οι περισσότεροι οδηγοί σε αυτές τις περιπτώσεις θα επέρριπταν τις ευθύνες στους άλλους… Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι δεν συνειδητοποιούν την επικινδυνότητα των εγχειρημάτων τους και την επιθετικότητα που τους διακρίνει. Τα πράγματα γίνονται πιο τραγικά όταν η επιθετικότητα αυτή εξελιχθεί σε κανονικό «ανθρωποκυνηγητό» μεταξύ των δύο οδηγών, οι οποίοι μπορεί να καταδιώξουν ο ένας τον άλλον, να κατέβουν από το αυτοκίνητό τους και να χειροδικήσουν ή να χρησιμοποιήσουν άλλα επικίνδυνα μέσα για την επίλυση της διαφοράς τους!

Πράγματι, η σύγχρονη βιβλιογραφία αναφέρει πολλά περιστατικά που, όσο και αν φαίνεται απίστευτο, εξελίχθηκαν σε τραγικές φονικές επιθέσεις με ανθρώπινες απώλειες! Ο L. Μizell σε σχετικό άρθρο του αναφέρει την περίπτωση του Τ.M. Hall, ηλικίας 57 ετών, στην Ουάσινγκτον, ο οποίος πυροβόλησε και σκότωσε τον 21χρονο φοιτητή, S. Burgess, επειδή άργησε να απενεργοποιήσει τον αντικλεπτικό συναγερμό στο τζιπ του! Αναφέρεται επίσης η περίπτωση του D. Graham, ηλικίας 54 ετών, στη Μασαχουσέτη, ο οποίος ενεπλάκη στις 20 Φεβρουαρίου 1994, καθ’ οδόν, σε έντονη διαμάχη με τον Μ. Βlodgett, ηλικίας 42 ετών. Οι δύο οδηγοί καταδίωξαν ο ένας τον άλλον για πολλά χιλιόμετρα, μέχρις ότου σταμάτησαν σε κάποιον παράπλευρο δρόμο και κατέβηκαν από τα οχήματά τους. Ο Graham χρησιμοποίησε τότε ένα όπλο και πυροβόλησε τον Blodgett, ο οποίος και πέθανε ακαριαία!

 

Επιθετική οδήγηση και βία στους δρόμους: πρόκειται για το ίδιο φαινόμενο;

 

Η αυξανόμενη καταγραφή παρόμοιων περιστατικών θέτει αρχικά το θεμελιώδες ερώτημα της διαφοροποίησης των δύο φαινομένων: της επιθετικής οδήγησης και της βίαιης συμπεριφοράς που μπορεί να εκδηλωθεί κατά την οδήγηση.

Η επιθετική οδήγηση αφορά μια ή περισσότερες παραβιάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, όπως, για παράδειγμα, την παραβίαση ορίων ταχύτητας, την αλλαγή λωρίδων κυκλοφορίας χωρίς έλεγχο ή σήμα, την υπέρμετρη χρήση κορναρίσματος, την αργή οδήγηση, τις κακοήθεις χειρονομίες και άλλες μορφές απερίσκεπτων και απρόσεκτων μορφών οδήγησης που θέτουν σε κίνδυνο την οδική ασφάλεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι παραβάσεις αυτές οφείλονται στην κυκλοφοριακή συμφόρηση σε συνδυασμό με την πίεση του χρόνου, που αντιμετωπίζει ο οδηγός, θέτοντας σε κίνδυνο και τους υπόλοιπους οδηγούς στο οδόστρωμα. Επιπλέον, ο ίδιος ο οδηγός δεν φαίνεται να αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο που δημιουργείται και… συνεχίζει ανενόχλητος την πορεία του!

(συνεχίζεται…)

 

Πηγές

www.ow.gr

Psycology.grAltius mind Institute

AAA Foundation for Traffic Safety. USA.

Shinar, David. Aggressive driving: the contribution of the drivers and the situation. Israel : Ben Gurion University of the Negev,

Bjorklund, Gunilla M. Driver irritation and aggressive behavior. Sweden