ΑΡΘΡΟ

Του Μάκη Μουρατίδη

 

 

Οι πρώτες Κοινότητες του Νομού Δράμας αναγνωρίστηκαν επίσημα ως μέρος του ελληνικού διοικητικού συστήματος με το Βασιλικό Διάταγμα «Περί συστάσεως κοινοτήτων εν τω νομώ Δράμας και ενώσεως συνοικισμών τινων εις τον δήμον Δράμας και τας κοινότητας τούτου», που υπογράφτηκε στις 13 Νοεμβρίου 1919 και δημοσιεύτηκε στις 20 Νοεμβρίου 1919 (ΦΕΚ 251/20-11-1919 τ. Α). Το Βασιλικό αυτό Διάταγμα αποτελεί ουσιαστικά τη «Ληξιαρχική Πράξη Γέννησης» των τότε κοινοτήτων του Νομού Δράμας και σηματοδοτεί την επίσημη ένταξή τους στον θεσμό της Ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Με το συγκεκριμένο Βασιλικό Διάταγμα που αφορούσε στον τότε Νομό Δράμας, αναγνωρίστηκαν 30 κοινότητες στην Υποδιοίκηση Δράμας (βλ. σχετικό πίνακα), 8 κοινότητες στην Υποδιοίκηση Καβάλας, 11 κοινότητες στην Υποδιοίκηση Πραβίου και 7 κοινότητες στην Υποδιοίκηση Νέστου.

Με το Νομοθετικό Διάταγμα «Περί διαιρέσεως διοικητικώς εις δύο Νομούς της Δυτικής Θράκης», που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 349/3-12-1923 τ. Α, αποσπάστηκαν από το Ν. Δράμας οι κοινότητες Σταυρουπόλεως, Κοζλούτσης (Καρυόφυτου) και Σαρνίτσης (Κρωμνικού), οι οποίες εντάχθηκαν στην υποδιοίκηση Ξάνθης του Νομού Ροδόπης.

Οι υπόλοιπες Κοινότητες του Ν. Δράμας αναγνωρίστηκαν ή εντάχθηκαν στο Νομό αργότερα.

Από την ημερομηνία των αρχικών αναγνωρίσεων (20 Νοεμβρίου 1919) μέχρι σήμερα καταγράφονται αρκετές Διοικητικές Μεταβολές στο Νομό Δράμας με αναγνωρίσεις, καταργήσεις, προσαρτήσεις, αποσπάσεις, μετονομασίες Κοινοτήτων και οικισμών.

Οι κυριότερες πάντως Διοικητικές Μεταβολές στις Κοινότητες του Ν. Δράμας καταγράφονται στην αρχή και στο τέλος της εξεταζόμενης περιόδου (σύσταση Κοινοτήτων μέχρι σήμερα).

Ειδικότερα, αμέσως μετά τη σύστασή τους και κατά τη δεκαετία 1920-1930 καταγράφονται μαζικές μετονομασίες Κοινοτήτων και οικισμών, όπου είχαν αποδοθεί προγενέστερα ονομασίες μη ελληνικές.

Με την εφαρμογή των Προγραμμάτων Ι. Καποδίστριας (Ν. 2539/1997) και Καλλικράτης (Ν. 3852/2010) καταργήθηκαν σταδιακά όλες οι Κοινότητες ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ). Τα Τοπικά Διαμερίσματα του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα (Ν. 3463/2006), τα οποία προσδιορίστηκαν ως Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες με το Πρόγραμμα Καλλικράτης, μετονομάστηκαν σε Κοινότητες με τον πρόσφατο Ν. 4555/2018 (Πρόγραμμα Κλεισθένης), χωρίς ωστόσο αυτές να διαθέτουν ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα, λειτουργώντας ως μονάδες ενδοδημοτικής αποκέντρωσης των δήμων με εκλεγόμενα Συμβούλια Κοινοτήτων.

 

 

Βασιλικό Διάταγμα

«Περί συστάσεως κοινοτήτων εν τω νομώ Δράμας και ενώσεως συνοικισμών τινων εις τον δήμον Δράμας και τας κοινότητας τούτου»

ΦΕΚ 251/20-11-1919 τ. Α

Νομός Δράμας – Υποδιοίκηση Δράμας

 

Α/ΑΑναγνωρίστηκε με το ΒΔ του 1919 ως

«Κοινότης»

Μετονομάστηκε μετέπειτα ως

«Κοινότης»

Παρατηρήσεις
1ΒησωτσάνηςΞηροποτάμου 
2Δοξάτου 
3ΤσατάλτζηςΧωριστής 
4ΠροσωτσάνηςΑρχικά μετονομάστηκε σε Κοιν. Πυρσοπόλεως αλλά μετά επανήλθε ως Κοιν. ΠροσωτσάνηςΟ οικισμός αναφέρεται ως Προσοτσάνη στις απογραφές πληθυσμού μετά το 1940 *
5ΠλεύνηςΠετρούσηςΟ οικισμός αναφέρεται ως Πετρούσσα στις απογραφές πληθυσμού μετά το 1940 *
6ΖυρνόβουΚάτω Νευροκοπίου 
7Καλαμπακίου 
8Γενή-ΚιόιΣταυρουπόλεωςΑποσπάστηκε από το νομό Δράμας το 1923
9ΚουμπαλίστηςΚοκκινογείων 
10Κηρίων Αναφέρεται ως Κοιν. Κυρίων στις απογραφές πληθυσμού μετά το 1940 *
11ΝουσρατλήΥψηλής Ράχης 
12Κουζλού-ΚιόιΠλατανιάς 
13ΤιχόταςΗ Κοινότητα καταργήθηκε το 1924 και ενσωματώθηκε στην Κοιν. Δρατσίστης
14ΡαβενίωνΜακρυπλαγίου 
15ΣταρτίστηςΠεριθωρίου 
16ΔρατσίστηςΠαρανεστίουΜεταφορά έδρας της Κοινότητας από Δράτσιστα σε Παρανέστιον το 1929
17ΜπουκόβουΟξυάς και μετέπειτα ΣίλληςΜεταφορά έδρας της Κοινότητας από Οξυά σε Σίλλη το 1930 και μετέπειτα σε Πρασινάδα το 1962
18Καρατζά-ΚιόιΘόλου 
19ΚοζλούτσαςΚαρυοφύτουΑποσπάστηκε από το νομό Δράμας το 1923
20ΣαρνίτςΚρωμνικούΑποσπάστηκε από το νομό Δράμας το 1923
21ΤερλισίουΒαθυτόπου 
22ΜπελοτίντσηςΛευκογείων 
23Βώλακος 
24ΤσερεσόβουΠαγονερίου 
25ΖερνοβίτσηςΜοκρού και μετέπειτα ΛειβαδερούΑναφέρεται ως Κοιν. Λιβαδερού στις απογραφές πληθυσμού μετά το 1961 *
26ΟσενίτσηςΣιδηρονέρου 
27ΜπορόβουΠοταμών 
28ΛιμπάνΚολιούς μετέπειτα Κλειστών και στη συνέχεια Σκαλωτής 
29ΤισόβηςΜαυροχωρίουΚαταργήθηκε το 1927 και ενσωματώθηκε στην Κοιν. Ποταμών
30ΡασόβουΛειμώνοςΚαταργήθηκε το 1927 και ενσωματώθηκε στην Κοιν. Σιδηρονέρου

 

*Αναφέρεται έτσι και σε σχετική με τη Τ.Α. νομοθεσία (π.χ. Ν. 2539/1997-Πρόγραμμα Ι. Καποδίστριας), μάλλον λόγω μεταφοράς από τα ΦΕΚ των απογραφών πληθυσμού. Δεν καταγράφεται όμως ως μετονομασία ή διόρθωση σύμφωνα με την προβλεπόμενη από το νόμο διαδικασία.