ΑΡΘΡΟ
Του Γ.Κ. Χατζόπουλου
τ. Λυκειάρχη
(συνέχεια από το προηγούμενο)
Την αναδιοργάνωση του στρατού ανέλαβαν οι Γερμανοί στέλνοντας για εκπαίδευση τους στρατηγούς Λίμαν και Γκόλτς, ενώ του ναυτικού οι Άγγλοι.
Παράλληλα παρότρυναν τους Τούρκους να συμπεριφέρονται εχθρικά προς τον Ελληνισμό, τον οποίο θεωρούσαν ως υπεύθυνο της κακοδαιμονίας του τουρκικού λαού.
Και η παρότρυνση δεν έπεσε στο κενό. Ο σουλτάνος, ως υπαίτιος της κακοδαιμονίας των Τούρκων, απομακρύνθηκε και η νέα ηγεσία με αρχηγό τον Μουσταφά Κεμάλ ενίσχυσε την εχθρική στάση του τουρκικού λαού προς το ελληνικό στοιχείο. Δημεύσεις περιουσιών, εξορίες, βιασμοί, δολοφονίες ήταν οι ενέργειες στις οποίες καταφεύγανε οι Τούρκοι προκειμένου να υλοποιήσουν τις εντολές των συμβουλατόρων τους.
Κάποιοι αποδώσανε την απάνθρωπη συμπεριφορά των Τούρκων στη συγκρότηση ανταρτικών σωμάτων από Ποντίους οπλαρχηγούς με την παρότρυνση του μητροπολίτη Γερμανού Καραβαγγέλη και στην προσπάθεια δημιουργίας ανεξάρτητης Δημοκρατίας στον Πόντο.
Και τα μεν ανταρτικά σώματα δημιουργήθηκαν με σκοπό την προστασία του άμαχου ποντιακού πληθυσμού από τις δολοφονικές επιθέσεις του άτακτου τουρκικού στρατού και αργότερα τακτικού, ενώ η προσπάθεια για δημιουργία ανεξάρτητης Δημοκρατίας στον Πόντο ήταν μια ατυχής κίνηση, μεγάλο μέρος της ευθύνης ανήκει στην ηγεσία της Ελλάδος, η οποία εντελώς ανιστόρητα ενεθάρρυνε τους Ποντίους να επιχειρήσουν μια τέτοια κίνηση απερισκεψίας, τους οποίους στη συνέχεια εγκατέλειψε. Τόσο στα πλαίσια της οθωμανικής αυτοκρατορίας, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο το κλίμα ήταν εντελώς αρνητικό για ένα τέτοιο εγχείρημα.
Απερίσκεπτη ήταν και η εκστρατεία στη Μ. Ασία, που παρακινήθηκε από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις. Στην κυριολεξία έστησαν παγίδα στον Ελληνισμό εγκαταλείποντάς τον στην τύχη του στην πιο κρίσιμη στιγμή και οδηγώντας τον σε συμφορά ανείπωτη.
Και όχι μόνο δεν τον βοήθησαν, αλλά αντίθετα ενίσχυσαν τις τουρκικές δυνάμεις με πολεμικό υλικό και οικονομική στήριξη, που προήλθε από χριστιανικούς λαούς, Άγγλους, Γερμανούς, Ιταλούς, Ρώσους και έμμεσα Αμερικανούς, οι οποίοι βρήκαν την κατάλληλη ευκαιρία να δουν πραγματοποιούμενα τα συμφέροντά τους, οικονομικά και εκκλησιαστικά.
Αποτέλεσμα όλου αυτού του αρνητικού κλίματος, που διαμορφώθηκε εις βάρος του Ελληνισμού της Ανατολής, ήταν ο εκπατρισμός από τις εστίες του, στις οποίες αριθμούσε βίο χιλιετηρίδων. Επιμυθικά ο Τραπεζούντος Χρύσανθος απέδωσε τον εκπατρισμό του Ελληνισμού στη συνέργια των Δυνατών της Δύσης.
Η απομάκρυνση του Ελληνισμού από τις πανάρχαιες εστίες του, τις οποίες δημιούργησε με πολλές θυσίες ξεδιπλώνοντας τις αρετές του, οφειλόταν σ’ ένα απερίσκεπτο και ολέθριο άθροισμα ενεργειών, που φτάνουν στη μυωπική πολιτική των βυζαντινών αυτοκρατόρων. Και όταν τα σοβαρά λάθη συσσωρεύονται χωρίς να υπάρχει ο προορατικός νους για να τα διορθώσει, αλλά και για να προνοήσει, ώστε να μην επαναληφθούν ούτε και να προκύψουν νέα σοβαρά, τότε μοιραία οδηγούμαστε σε θλιβερά αποτελέσματα.
Η προσπάθεια να επουλωθεί η συμφορά, την οποία υπέστη ο Ελληνισμός της Ανατολής με την ασύμφορη Συνθήκη της Λωζάννης απέδειξε ότι ο Ελληνισμός εγκλωβίστηκε στη μυωπική εξωτερική του πολιτική, αφού και σήμερα ακόμη ζει σε καθεστώς διαρκούς απειλής.
Το τι συντελέστηκε μετά τον ανείπωτο στην ανθρώπινη ιστορία ξεριζωμό χρήζει μιας άλλης προσέγγισης, πολύ πονεμένης και αυτής.
Ίσως είναι δύσπεπτη η ακόλουθη σκέψη, που θα επισύρει αντιδράσεις και αμφισβήτηση.
Αφού το κλίμα ήταν τόσο αρνητικό για τον Ελληνισμό της Ανατολής, πολύ νωρίτερα θα έπρεπε οι χειριζόμενοι τις τύχες του να διακόψουν τον κατήφορο της διάπραξης λαθών και να προβούν σ’ έναν ειρηνικό, όμως οδυνηρό, εκπατρισμό, ώστε η συμφορά να μην είχε πάρει τεράστιες διαστάσεις, τόσο σε ανθρώπινο κυρίως, όσο και σε οικονομικό επίπεδο.
(συνεχίζεται…)
