ΑΡΘΡΟ
Του Γρηγόρη Μ. Μιχαηλίδη
Δικηγόρου παρ’ Αρείω Πάγω – Επίκουρου Καθηγητή Οικονομικού Δικαίου
Στις 30 Μαρτίου αναμένεται να έρθει (αν δεν πάρει νέα αναβολή από την ηγεσία του ΥΠΕΣ) στη δημόσια διαβούλευση ο Νέος Κώδικας για τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με σχετική ενημέρωση.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να προβλέπει στις ρυθμίσεις του νέους, σύγχρονους και αποτελεσματικούς τρόπους διοίκησης και διακυβέρνησης των Δήμων, των Περιφερειών και, προπαντός, των Νομικών Προσώπων που λειτουργούν υπό την ευθύνη τους και τη διοίκησή τους. Ειδικά για τα Νομικά Πρόσωπα έχουν παρατηρηθεί και καταγραφεί τις τελευταίες δεκαετίες πολλά κενά στη λειτουργία τους, που έχουν επιτρέψει ακραίες στρεβλώσεις στην τήρηση της νομιμότητας και της υπηρεσιακής εξέλιξης του προσωπικού τους, με συνέπεια να έχουν αποτελέσει εστίες κακοδιοίκησης, κακοδιαχείρισης και θύλακες πελατειακών σχέσεων με διαχρονικές οδυνηρές συνέπειες στην κοινωνική συνοχή των τοπικών κοινωνιών.
Οι νέες ρυθμίσεις θα πρέπει να έχουν συγκεκριμένα βασικά χαρακτηριστικά που θα υπακούουν στις σύγχρονες μεθόδους διοίκησης. Συγκεκριμένα :
- Κοινές διατάξεις για Δήμους και Περιφέρειες ως προς τη συγκρότηση και λειτουργία των οργάνων τους. Είναι πολύ σημαντικό το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των δύο βαθμών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να είναι κοινό στο μεγαλύτερο ποσοστό του. Έτσι, θα απλοποιηθεί η συνεργασία τους και ο συντονισμός τους σε πολιτικές και δράσεις, υπέρ των τοπικών κοινωνιών στις οποίες αναφέρονται.
- Δυνατότητα συνεδρίασης των συμβουλίων με όλους τους διαθέσιμους τρόπους (δια ζώσης, ηλεκτρονικά, μεικτό), χωρίς περιορισμό. Εννοείται ότι οι συνεδριάσεις των αιρετών συλλογικών οργάνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να υιοθετήσουν όλους τους σύγχρονους, τεχνολογικά, τρόπους συνεδρίασης και διαβούλευσης. Με αυτό τον τρόπο θα εξοικονομηθούν πόροι και χρόνος και θα δοθεί προσβασιμότητα για την ουσιαστική συμμετοχή στην Αυτοδιοίκηση περισσοτέρων πολιτών, που μέχρι τώρα τους περιόριζε η άσκοπη σπατάλη χρόνου στις συνεδριάσεις και στη συμμετοχή τους εν γένει, σε βάρος της εργασίας τους και της κοινωνικής και οικογενειακής ζωής τους.
- Επικαιροποίηση αρμοδιοτήτων και δυνατότητα σύστασης δεύτερης επιτροπής αποφασιστικού χαρακτήρα σε δήμους άνω των 100.000 κατοίκων. Είναι απολύτως αναγκαίο να επαναδιατυπωθούν και να κωδικοποιηθούν σε ενιαίο νομοθετικό κείμενο οι αρμοδιότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Επίσης, το προεδρικό μοντέλο της λήψης των αποφάσεων από δύο διαδοχικά αιρετά όργανα στους μεγάλους δήμους είναι απολύτως συμβατό και αναγκαίο με το δημαρχοκεντρικό μοντέλο διοίκησης των δήμων.
- Διαφάνεια και δημοσιοποίηση όλων των αποφάσεων και πρακτικών, με διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων. Η διαφάνεια συμβάλει στον έλεγχο, στη λογοδοσία και κατά συνέπεια στην εμβάθυνση μίας ουσιαστικής και δημοκρατικής διοίκησης, στη βάση των αρχών της ισότητας και της χρηστής διοίκησης.
- Κωδικοποίηση και ενσωμάτωση διάσπαρτων διατάξεων για τη λειτουργία των νομικών προσώπων. Μία αδήριτη ανάγκη, που θα βοηθήσει στην αποτελεσματική λειτουργία και διοίκηση των Νομικών Προσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
- Ενσωμάτωση του Κώδικα Δημοτολογίου. Οι ρυθμίσεις για το Δημοτολόγιο αλληλοεξαρτώνται, σε μεγάλο βαθμό, με μία σειρά άλλων ρυθμίσεων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και κυρίως των Δήμων. Το σύνολο των ρυθμίσεων σε ενιαίο κώδικα θα διευκολύνει την ερμηνεία τους και την εφαρμογή τους, άμεσα και αποτελεσματικά προς το συμφέρον των δημοτών.
- Δυνατότητα συμβουλευτικού δημοτικού δημοψηφίσματος με ηλεκτρονικές διαδικασίες. Είναι μία σύγχρονη και μοντέρνα ανάγκη και πρόκληση, ταυτόχρονα, η θεσμική υιοθέτηση της ηλεκτρονικής και ψηφιακής τεχνολογίας για την εφαρμογή της άμεσης δημοψηφισματικής δημοκρατίας για κρίσιμα ζητήματα των Δήμων και των τοπικών κοινωνιών. Το μοντέλο της Ελβετίας δείχνει το δρόμο εδώ και πολλά χρόνια.
Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να επιδιώκει να καθιερώσει ένα νέο παράδειγμα διακυβέρνησης στους Δήμους και τις Περιφέρειες, το οποίο θα αποτελέσει οδηγό για περαιτέρω αλλαγές σε όλη τη δημόσια διοίκηση.
