Του Captain Νικόλαου Κ. Μεταξά

ATPL

AIRLINE PILOT

B737NG AIRBUS 320

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Τεχνολογικά μέσα

Η σύγχρονη τεχνολογία παρέχει σαφώς πολλά μέσα για τον εντοπισμό των παραβατών οδικής κυκλοφορίας. Η τοποθέτηση κάμερας στους δρόμους για τον εντοπισμό κυρίως των οδηγών που παραβιάζουν το κόκκινο καθώς και η χρήση ραντάρ για όσους παραβιάζουν τα όρια ταχύτητας είναι δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Οι παραβιάσεις αυτού του είδους αποτελούν ουσιαστικά συμπεριφορές επιθετικής οδήγησης και η καταστολή τους συμβάλλει καθοριστικά στη μείωση του φαινομένου. Τα τεχνολογικά μέσα που περιγράψαμε φωτογραφίζουν την πινακίδα κυκλοφορίας του αυτοκινήτου, κάποιες φορές και τον ίδιο τον οδηγό, και η κλήση στέλνεται απευθείας στον ιδιοκτήτη του οχήματος μαζί με ένα αντίγραφο της φωτογραφίας.

Ο J.B. Goehring (2000) αναφέρει ότι στις ΗΠΑ τίθενται υπό δοκιμή και άλλα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα, τα οποία θα στοχεύουν απευθείας στον εντοπισμό των επιθετικών οδηγών. Πιο συγκεκριμένα, οι Αστυνομικές Αρχές του Maryland έχουν θέσει σε εφαρμογή το πρόγραμμα ADVANCE (Aggressive Driver Video and Non-Contact Enforcement) το οποίο χρησιμοποιεί ψηφιακή βιντεοκάμερα για να καταγράψει ένα περιστατικό επιθετικής οδήγησης ή άλλες παραβιάσεις στην εθνική οδό. Στη συνέχεια αποστέλλεται στους παραβάτες μια επιστολή και απόκομμα φωτογραφιών από το συμβάν. Η προσπάθεια αυτή συνοδεύεται επίσης από διαφημιστικές εκστρατείες προς ενημέρωση των πολιτών.

Νέο σύστημα επικοινωνίας μεταξύ των οδηγών

Η επιθετική οδήγηση πολλές φορές εντείνεται λόγω της δυσκολίας επικοινωνίας μεταξύ των οδηγών, οι οποίοι, όπως προαναφέρθηκε, παρερμηνεύουν τις κινήσεις των άλλων οδηγών ή δεν έχουν κάποιον τρόπο να ζητήσουν συγγνώμη ή να εξηγήσουν την αιτία της απροσεξίας τους. Οι S. Geller και J. Beasley μελέτησαν νέα συστήματα επικοινωνίας μεταξύ των οχημάτων και συγκεκριμένα το «road rage reducer», για το οποίο διερευνάται ο τρόπος λειτουργίας του και η πρακτική εφαρμογή του. Η ιδέα για τη δημιουργία του road rage reducer γεννήθηκε όταν ένας ειδικός επί ηλεκτρονικών συστημάτων στη Σκωτία δημιούργησε μια μηχανή που τοποθετείται στο πίσω παράθυρο του αυτοκινήτου και προβάλλει τις λέξεις «ευχαριστώ», «συγγνώμη», «βοήθεια» κοκ., ανάλογα με την περίσταση.

Ο Geller όμως υποστηρίζει ότι κατά την έρευνα που διενήργησαν, κατέληξαν ότι η προβολή λεκτικών μηνυμάτων στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου προκαλεί μια παρεμβολή στο οπτικό πεδίο του άλλου οδηγού, μπορεί να αναγκάσει τον οδηγό να πλησιάσει πολύ κοντά και να ακολουθήσει το όχημα μη διατηρώντας την απόσταση ασφαλείας προκειμένου να διαβάσει τη λέξη που προβάλλεται. Μια πρόσφατη έρευνα στο Virginia Tech υποστηρίζει ότι η εστίαση της προσοχής ενός οδηγού σε κάτι άλλο για 15 δευτερόλεπτα ή και περισσότερο αυξάνει την πιθανότητα ατυχήματος.

Το road rage reducer των Beasley και Geller συμπεριλαμβάνει ένα μικρών διαστάσεων σύστημα φωτεινών σημάτων. H ερευνητική ομάδα μελετά ποιο σύστημα λειτουργεί πιο αποδοτικά: αυτό που κάθε συγκεκριμένο χρώμα που αναβοσβήνει δηλώνει και μια διαφορετική λέξη, π.χ. το κίτρινο σημαίνει «συγγνώμη» ενώ το πράσινο «παρακαλώ» κοκ., ή εκείνο που χρησιμοποιεί ένα μόνο χρώμα το οποίο δηλώνει κάτι διαφορετικό ανάλογα με τις φορές που αναβοσβήνει. Η εκπαίδευση των οδηγών στην αποκωδικοποίηση αυτών των μηνυμάτων σημαίνει ουσιαστικά ότι ο οδηγός θα χρειάζεται μόνο μερικά δευτερόλεπτα και μια ή δύο ματιές για να λάβει το μήνυμα. Σε σχετικό άρθρο ο Beasley (Νοέμβριος 1998) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η χρήση του road rage reducer καθιερώνει έναν νέο «κώδικα ευγενείας» για την οδική κυκλοφορία!

Όπως τονίζουν οι Dr A.P. Nerenberg και R.J. Adams σε άρθρο τους για την πρόληψη της βίας στους δρόμους, κάθε οδηγός θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα δικό του μέσο επικοινωνίας με τους οδηγούς των άλλων οχημάτων. Πιο συγκεκριμένα, θα μπορούσε να κατασκευάσει μια πινακίδα, που θα αναγράφει τη λέξη ΣΥΓΓΝΩΜΗ και την οποία θα επιδεικνύει στον άλλον οδηγό όταν έχει κάνει ένα λάθος ή θέλει να λήξει μια αντιδικία που έχει προκληθεί στο δρόμο. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς πώς αλλάζουν αμέσως οι διαθέσεις ενός οδηγού όταν δει την ένδειξη ΣΥΓΓΝΩΜΗ από το άλλο όχημα. Συνήθως η αντίδραση είναι ένα χαμόγελο και φυσικά η απομάκρυνση του αυτοκινήτου από την αντιδικία που μέχρι πριν εξελισσόταν με απρόβλεπτες συνέπειες.

Επίλογος

Η εκπαίδευση των οδηγών δεν τελειώνει με την απόκτηση της άδειας οδήγησης. Κάθε οδηγός χρειάζεται διαρκή ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση σε θέματα οδικής ασφάλειας προκειμένου να βελτιώνει διαρκώς την οδική του συμπεριφορά. παρατηρούμε ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά αναφέρεται σε τρεις διαφορετικές παραμέτρους: τη συναισθηματική, τη γνωστική και την ψυχοκινητική. Η εκπαίδευση των οδηγών, προκειμένου να αποκτήσουν το δίπλωμα οδήγησης, θα πρέπει να ελέγχει την ικανότητα κάθε οδηγού στις παραπάνω παραμέτρους και να παρεμβαίνει με ειδικά μαθήματα για τη βελτίωσή τους. Για παράδειγμα, κατά την εκπαίδευση ενός οδηγού μπορεί να εκτιμηθεί ότι σε γνωστικό επίπεδο κάνει επανειλημμένα λάθος εκτιμήσεις σχετικά με το βαθμό επικινδυνότητας κάποιων ενεργειών του ή, σε άλλη περίπτωση, ότι σε συναισθηματικό επίπεδο παρουσιάζει υψηλά επίπεδα παρορμητικότητας. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις η διαδικασία της εκπαίδευσης θα πρέπει να παρέμβει διορθωτικά και η εκπαιδευτική διαδικασία να εστιασθεί σε αυτούς τους τομείς.

Η ικανότητα οδήγησης αφορά την οδική ασφάλεια, τη σωματική ακεραιότητα του οδηγού, των συνεπιβατών του και των άλλων οδηγών στο δρόμο. Η υγεία και η ζωή αρκετών ανθρώπων εμπλέκονται σε αυτό το θέμα. Αποτελεί, λοιπόν, γεγονός μείζονος σημασίας η συνειδητοποίηση και η διαρκής επιμόρφωση κάθε οδηγού σχετικά με την οδική του συμπεριφορά και τους κινδύνους που διατρέχουμε όλοι, ανεξαιρέτως!

Πηγές

www.ow.gr

Psycology.grAltius mind Institute

AAA Foundation for Traffic Safety. USA.

Shinar, David. Aggressive driving: the contribution of the drivers and the situation. Israel: Ben Gurion University of the Negev,

Bjorklund, Gunilla M. Driver irritation and aggressive behavior. Sweden