Τζουμερκιώτικα Χρονικά

ΑΡΘΡΟ

Του Γ.Κ. Χατζόπουλου

τ. Λυκειάρχη

ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ

Τεύχος 26, Καλοκαίρι 2025, σσ. 233, έκδοση: Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Τζουμέρκων

Διάβηκαν 28 ολόκληρα χρόνια από τότε που οι απόφοιτοι του Γυμνασίου Αγνάντων Άρτας ίδρυσαν την Ι.Λ.Ε.Τ., τον μη κερδοσκοπικό επιστημονικό και πνευματικό φορέα με ιερό σκοπό να διασώσουν από τον πανδαμάτορα χρόνο, να μελετήσουν και να αναδείξουν τον πολιτισμό των ανθρώπων εκείνων, που, ποιος ξέρει για πόσες εκατονταετηρίδες, ξεδίπλωναν τη βασανισμένη ζωή τους στην απορρώγα ηπειρωτική γη.

Αιώνιοι Οδυσσείς οι Τζουμερκιώτες δεν λησμόνησαν τη φειδωλή σε υλικά αγαθά γη τους, όμως πλούσια σε πολιτισμό, που αποπνέει μύρο ελληνικό.

Όσες κι αν είναι εδώ και χρόνια οι αντιξοότητες, που τους μάχονται, εκείνοι πιστοί στον όρκο, που έδωσαν στη γενέτειρά τους με πείσμα αγαθό αποτυπώνουν με τη γραφίδα τους τον υλικό και πνευματικό τους πολιτισμό σε καλαίσθητο, επιμελημένο και με πλήρη υπευθυνότητα ετήσιο πόνημά τους.

Έργο συλλογικό, καρπός αγαστής συνεργασίας, εύλογα τους αποδίδει τα εύσημα ο αναγνώστης και ο μελετητής.

Πλούσια η θεματική, που καταλαμβάνει τις 233 σελίδες. Εν αρχή ην ο λόγος. Και ο λόγος είναι της Προέδρου της Ι.Λ.Ε.Τ. κ. Ερασμίας Ζαβιτσάνου. Δηλωτικός του χρέους προς τους αποθέτοντες στην πνευματική κιβωτό τον καρπό της σεμνής προσφοράς τους. Κι ακόμη επαινετή η αναφορά της στους αφιλοκερδώς μοχθούντες.

Η όλη ύλη διαρθρώνεται σε έξι αυστηρά διακριτές ενότητες: Α’ Ιστορικά – Αρχαιολογικά: που φιλοξενούν τη γραφή των: Απ. Ευ. Μπρέντα (Τσίπρας Δημήτριος, ιερέας), Δημ. Γ. Καλούσιος (Θεοκλήτη, Καλλιόπη Λάνταβου), Βαγγέλης Βλ. Ντόκας (Η διάβαση «Τσίμποβου» στον Άραχθο), Ναπολέων Γ. Καραγιάννης (Το τάγμα Καραϊσκάκη).

Β. Λαογραφικά: Δημ. Ελ. Ράπτης (Οι πολλαπλές «αφηγήσεις» των λαϊκών δημιουργημάτων), Σωτήρης Ι. Καραβασίλης (Οι μαστόροι από τα Τζουμέρκα), Ηλίας Παπαγεωργίου (Το δεκάρι!), Χρυσούλα Ν. Αναγνώστου (Από το μαλλί στο υφαντό: Ο ρόλος της Τζουμερκιώτισσας δημιουργού), Νικ. Β. Καρατζένης (Με τα πρόβατα στις λυκοποριές και στις παραβόλες του Ξηρομέρου), Ιωάν. Γιαννάκη (Καλοκαίρι στο χωριό).

Γ. Τέχνη – Παράδοση – Πολιτισμός: Αθηνά Βογιατζόγλου (Μια ιαχή ακούστηκε: Αέρααα… αέρααα και ο λόγος δίδεται στην ξιφολόγχη), Πάνος Καραγιώργος (Επιστολή του στρατηγού Βασιλείου Δ. Κρυστάλλη, αδελφού του ποιητή), Ματίνα Δεδικούση (Από τα μουσειακά αντικείμενα στα κοινωνικά υποκείμενα), Μανόλης Μαγκλάρας (Ο Διονύσιος Τσόκος (1820-1862).

Δ. Τοπικό Γλωσσικό Ιδίωμα: Λαμπρινή Αρ. Στάμου (Μην τ’ρας τ’ν αρίδα τ’ στραβή, τήρα τ’ν τύχη τ’ν ίσια).

Ε. Σχόλια στα ΤΖ. ΧΡ.

ΣΤ. Βιβλιοπαρουσιάσεις: Παντελής Μπουκάλας (Ο Κρυστάλλης στην πηγή του δημοτικού τραγουδιού), Κώστας Μαργώνης (Μάνθος Σκαργιώτης: Το ποτάμι που επέστρεφε), Κωνσταντίνα Ζήδρου (Γιάννη Κουτσοκώστα: Δορυφόρος), Κωνσταντίνα Ζήδρου (Ειρήνη Μπόμπολη: Το Μοίρασμα).

Χρησιμότατα όλα τα κείμενα! Όχι μόνο για τον αναγνώστη, αλλά και για τον ερευνητή – μελετητή, που αντλεί με σιγουριά υλικό σμιλεμένο με υπευθυνότητα και πολύ χρήσιμο για τη σύνθεση του έργου του.

Κλείνοντας θα ήθελα να σταθώ σε δυο επισημάνσεις χωρίς τη διάθεση να καύσω λιβανωτό: πρώτον τα Τζουμερκιώτικα Χρονικά δίκαια διεκδικούν θέση σε σοβαρές και όχι διακοσμητικές βιβλιοθήκες.

Και δεύτερο να καλοτυχήσω τον καλό φίλο Κωνσταντίνο Μαργώνη για την αγάπη, την υπομονή και τον ανύστακτο κόπο, που διαθέτει για την άψογη επιμέλεια των ΤΖ. ΧΡ. Αναμφίλεκτα ιερουργεί με σεμνότητα στο περιύμνητο τέμενος της παραμελημένης παιδείας μας.

Θα ήταν άδικο να μην επικροτήσει κάποιος τη στήριξη του Δημάρχου Βορείων Τζουμέρκων κ. Νικολάου Βαΐτση στο έργο της Ι.Λ.Ε.Τ. η οποία δηλώνει αναμφίβολα την αγάπη του προς την πνευματική δημιουργία.

Με ανοιχτή την αγκαλιά θα αναμένω το 27ο τεύχος αναβαθμισμένο ως συνήθως.