Σε ανακοίνωση του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Ανατολικής Μακεδονίας αναφέρονται τα εξής:
Με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινότητας σε θέματα περιβάλλοντος, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) θεσμοθέτησε το 1972 την 5η Ιουνίου ως Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος.
Όπως χαρακτηριστικά μας υπενθυμίζει η επίσημη ιστοσελίδα του ΟΗΕ για την Παγκόσμια ημέρα Περιβάλλοντος 2026, «Ο πλανήτης μας δεν διαφωνεί. Δεν διαπραγματεύεται. Μας στέλνει όμως σήματα όπως ανερχόμενες θαλάσσιες στάθμες, μαινόμενες και ανεξέλεγκτες πυρκαγιές, πρωτοφανείς καύσωνες, λιώσιμο των παγετώνων. Είπαμε ότι 1,5°C άνοδος θερμοκρασίας ήταν το όριο, τώρα το διασχίζουμε…», «για δεκαετίες, ο κόσμος έχει ακούσει την ιστορία του κλίματος, μια ιστορία γεμάτη προειδοποιήσεις, στόχους, μακρινές προθεσμίες. Πολύ συχνά, η ανταπόκριση μας έχει θολώσει από θόρυβο: καθυστέρηση, απόσπαση της προσοχής, άρνηση…». Για αυτούς τους λόγους η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2026, εστιάζει στην κλιματική αλλαγή – στα επείγοντα σήματα που στέλνει η Γη και στα σήματα που επιλέγουμε εμείς να στείλουμε – ως ανταπόκριση μας. Η παγκόσμια εκστρατεία του UNEP καλεί όλους μας να παρέμβουμε, να προχωρήσουμε περαιτέρω, να κατευθύνουμε έναν κόσμο που ήδη βρίσκεται σε κίνηση. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν έρθει η αλλαγή, αλλά πώς την καθοδηγούμε, πόσο γρήγορα συμβαίνει και πως θα προσαρμοστούμε σε αυτή.
Το περιβάλλον είναι ένα δυναμικό σύστημα, το οποίο εξελίσσεται και προσαρμόζεται συνεχώς στις μεταβαλλόμενες επιδράσεις και αντιδράσεις μεταξύ των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων από τους οποίους αποτελείται. Ο άνθρωπος ανήκει στο περιβάλλον και εξαρτάται από αυτό και παράλληλα επεμβαίνει δραστικά στη διαμόρφωσή του.
Από την πρωτόγονη εποχή ως σήμερα, ο άνθρωπος έχει επιφέρει μεγάλες ή μικρές αλλοιώσεις και καταστροφές στο φυσικό χώρο που τον περιβάλλει, όπως π.χ. πυρκαγιές, όξινη βροχή, εξάντληση του εδάφους από τη μονοκαλλιέργεια ή την υπερβόσκηση, μείωση ή υποβάθμιση του ωφέλιμου εδάφους αλλά και του υπεδάφους εξαιτίας των εκχερσώσεων και των εκτεταμένων εκμεταλλεύσεων αντίστοιχα, καταστροφή του υδάτινου πλούτου και των ποταμών κ.α..
Το πρόβλημα της προστασίας του περιβάλλοντος αποκτά σήμερα μια νέα διάσταση. Η εκβιομηχάνιση έχει επεκταθεί σημαντικά σε όλες τις ηπείρους του πλανήτη και έχει γίνει παγκόσμιο φαινόμενο, αφού άλλωστε μιλάμε για μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Η επιστήμη και η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτατα και μπορεί πλέον να προσφέρει αξιόπιστες λύσεις στα περιβαλλοντικά προβλήματα που έχουμε δημιουργήσει λόγω της βιομηχανικής και όχι μόνο ανάπτυξης. Ταυτόχρονα όμως λόγω αυτής της δραστηριότητας η περιεκτικότητα σε CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κατά τα τελευταία 200 έτη περισσότερο απ’ ότι είχε αυξηθεί τα προηγούμενα 20.000 χρόνια επιτείνοντας το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Μεγάλες καταστροφές όμως έχει υποστεί και ο δασικός πλούτος της χώρας μας. Πριν από 100 χρόνια τα δάση κάλυπταν το 50% της επιφάνειας της, σήμερα καλύπτουν μόνο το 12%. Πυρκαγιές, εκχερσώσεις, ανεξέλεγκτη βόσκηση, ανεξέλεγκτη δόμηση, διάβρωση, λανθασμένοι νόμοι και δασική πολιτική ήταν οι βασικοί παράγοντες.
Σε ότι αφορά τη γεωργική γη, είναι ορατοί πλέον οι κίνδυνοι παγκοσμίως από την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων, λιπασμάτων και άλλων τοξικών ουσιών τόσο στο έδαφος όσο και στο ευρύτερο περιβάλλον, στην πανίδα, στις θάλασσες, στις λίμνες και στα ποτάμια. Αν και για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, μπορούμε να ισχυρισθούμε ότι κάποια μέτρα άρχισαν να λαμβάνονται ιδίως σε επίπεδο Ε.Ε. και εφαρμόζονται με τη βοήθεια των Γεωτεχνικών για να αποτραπούν επικίνδυνες καταστάσεις, δεν μπορούμε να ισχυρισθούμε το ίδιο και για τον χείριστο εχθρό της Ελληνικής Γεωργικής γης, που δεν είναι άλλος από την αλόγιστη αλλαγή της χρήσης αυτής. Έχουμε χρέος στη νέα γενιά της Ελλάδας, να αφήσουμε γόνιμη και εύφορη γη για να την αξιοποιήσει στο διηνεκές, τώρα μάλιστα που η διατροφική επάρκεια της χώρας είναι το ζητούμενο, σε ένα παγκόσμιο τοπίο, όπου οι αλλεπάλληλες κρίσεις και πολεμικές αναμετρήσεις, κλονίζουν τις παγκόσμιες αλυσίδες τροφοδοσίας πρώτων υλών και τροφίμων.
Η βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας μας έγινε ανισομερώς. Ο πληθυσμός της Αττικής έχει ξεπεράσει τα 4 εκατ. κατοίκους. Σ’ αυτή την τεράστια πληθυσμιακή συσσώρευση στην πρωτεύουσα αλλά και στη Θεσσαλονίκη και τα άλλα μεγάλα αστικά κέντρα, πρέπει να προστεθεί η πολεοδομική συγκέντρωση και η πυκνότητα συγκοινωνιών, η οποία δημιουργεί περαιτέρω προβλήματα που αφορούν τις συνθήκες διαβίωσης, την επάρκεια χώρων πρασίνου για τους κατοίκους, την καθαρότητα της ατμόσφαιρας, την ρύπανση των θαλασσών κ.λ.π.
Σύμφωνα με το «Inhabitat» τα έξι πιεστικότερα οικολογικά προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ο άνθρωπος στα οικοσυστήματα είναι:
α) Ρύπανση
β) Κλιματική Αλλαγή
γ) Έλλειψη νερού
δ) Αποδάσωση
ε) Απώλεια της βιοποικιλότητας
στ) Διάβρωση και υποβάθμιση των εδαφών
Τι πρέπει να γίνει:
Χρειαζόμαστε ένα νέο παγκόσμιο ήθος. Ένα ήθος σύμφωνα µε το οποίο, τα άτομα και οι κοινωνίες θα υιοθετούν στάσεις και αξίες εναρμονισμένες µε τη θέση της ανθρωπότητας μέσα στη βιόσφαιρα. Ένα ήθος το οποίο θα αναγνωρίζει και θα απαντά µε την ανάλογη ευαισθησία, στη σύνθετη και διαρκώς μεταβαλλόμενη σχέση, ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση και ανάμεσα στους ίδιους τους ανθρώπους. Το ήθος αυτό θα διαμορφώσει μια νέου τύπου ανάπτυξη που θα απαιτεί την ελαχιστοποίηση των επιβλαβών επιπτώσεων στο περιβάλλον, την επαναχρησιμοποίηση υλικών για παραγωγικούς σκοπούς και τον σχεδιασμό τέτοιων τεχνολογιών που θα βοηθήσουν στην επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων.
Όμως περισσότερο από όλα το περιβάλλον έχει ανάγκη από την ενεργό συμμετοχή όλων μας. Μόνο αν συνεισφέρουμε όλοι θα μπορέσουμε να λύσουμε τα περιβαλλοντικά προβλήματα στον πλανήτη μας. Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συμβάλουμε στις προσπάθειες για προστασία του περιβάλλοντος και της φύσης. Η προστασία της φύσης ξεκινά από τον καθέναν από εμάς, και από τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε καθημερινά. Όλο και περισσότερο, κάθε απόφαση μας, ατομική ή μέσα στην οικογένεια μας, στην εργασία ή στο σχολείο μας έχει σημαντικό αντίκτυπο στο φυσικό περιβάλλον. Οι καθημερινές μας συνήθειες θα καθορίσουν πώς θα είναι ο πλανήτης στον οποίο ζούμε, αλλά και τι περιβάλλον θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές. Είναι, λοιπόν, στο χέρι μας να προστατεύσουμε το φυσικό περιβάλλον, ξεκινώντας από το να αλλάξουμε τις συνήθειές μας.
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο, ως φορέας όλων των γεωτεχνικών επιστημονικών κλάδων, Γεωπόνων, Δασολόγων, Κτηνιάτρων, Γεωλόγων, και Ιχθυολόγων, έχει καθήκον και είναι αποφασισμένο να συμβάλλει στην προσπάθεια της προστασίας και βελτίωσης του φυσικού μας περιβάλλοντος και στη μετρίαση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ή την προσαρμογή μας σε αυτήν, αξιοποιώντας τις επιστημονικές γνώσεις των μελών του, για μια αειφόρο ανάπτυξη με σεβασμό προς το περιβάλλον που είναι απαραίτητο τόσο σε εμάς, όσο και στις επόμενες γενιές.
Κλείνοντας, θα αναφερθούμε στην αληθοφανή διαπίστωση ότι: «Σε όλη τη διάρκεια της Ιστορίας, ο άνθρωπος έπρεπε να παλεύει με τη Φύση για να επιβιώσει. Σ’ αυτόν τον αιώνα, έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι για να επιβιώσει, πρέπει να την προστατέψει» – Ζαν-Υβ Κουστώ.
Ο Πρόεδρος της Δ.Ε. του ΓΕΩΤΕ.Ε. Ανατολικής Μακεδονίας
Ζαφείρης Μυστακίδης
