ΑΡΘΡΟ

Του Γιάννη Παπουτσή

Msc Διοίκησης Εκπαιδευτικών Μονάδων

Προέδρου του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Μοναστηρακίου Δράμας και του Κέντρου Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας

 

Η Μακεδονία υπήρξε ανέκαθεν η «ψυχή» της Ελλάδας.

Ο Μακεδονικός Αγώνας έχει τη θέση αληθινής εποποιίας στη νεότερη ελληνική ιστορία. Θυσίες, ηρωισμοί, αυτοθυσίες και τιμές κοσμούν την ιστορία μας και συγκινούν με την αγνότητα, το ήθος, τον χαρακτήρα, την προσωπικότητα, τις αξίες, την αυτοθυσία και τα ιδανικά των αγωνιστών που ταπεινά πέρασαν στην αθανασία και έγιναν οι φύλακες της ελληνικής γης.

Η περιοχή της Δράμας, τμήμα της μείζονος Μακεδονίας, κατέστη πεδίο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων. Οι Δραμινοί, πλέον των τεσσάρων δεκαετιών, έδωσαν έναν πολύ σκληρό αγώνα έναντι των Βουλγάρων. Ο αγώνας εκείνος δόθηκε διαχρονικά και βασικά σε δύο επίπεδα: στο πολιτιστικό-εκπαιδευτικό και σε αυτό της ένοπλης αντιπαράθεσης.

Οι Δραμινοί κινητοποιήθηκαν ευσυνείδητα και με ίδια μέσα προχώρησαν στην ίδρυση και στην ανάπτυξη σχολείων της περιοχής. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε θεμελιώδες δείγμα της αποφασιστικότητας και της θέλησής τους να μορφώσουν τα παιδιά τους, δίνοντάς τους ελληνική παιδεία. Οι κοινότητες των χωριών της Δράμας, οι εύποροι Έλληνες καθώς και διάφορες επαγγελματικές οργανώσεις και σωματεία κατέβαλαν σημαντικά ποσά για την ίδρυση και τη λειτουργία σχολείων διάφορων βαθμίδων.

Ο ένοπλος Μακεδονικός Αγώνας αποτέλεσε τον ιστορικό πρόδρομο των νικηφόρων Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913) που έκριναν αποφασιστικά την τύχη του βόρειου Ελληνισμού και με τη συνθήκη ειρήνης του Βουκουρεστίου (10.8.1913) που ακολούθησε και η Δράμα αποδόθηκε στην Ελλάδα.

Η Ορθόδοξη Πατριαρχική εκκλησία κατέχει δεσπόζουσα θέση στον Αγώνα αυτόν. Νέος δυναμικός ιεράρχης μητροπολίτης ο Χρυσόστομος Καλαφάτης που ήρθε στη Δράμα τον Μάιο του 1902, ξεκίνησε αμέσως το πατριωτικό και εκκλησιαστικό του έργο.

Με πλήρη συναίσθηση των λόγων και των πράξεών του κηρύσσει την Κυριακή 19 Οκτωβρίου 1903 στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου Ζυρνόβου, τον ένοπλο αγώνα και τη δυναμική αντίσταση στις δολοφονικές ορδές των κομιτατζήδων βροντοφωνάζοντας: «Πωλησάτω έκαστος το ιμάτιον αυτού και αγορασάτω μάχαιραν». Το ίδιο θα επαναλάβει λίγο αργότερα, Κυριακή, στο Βώλακα και στην εκκλησία, αμέσως μετά τη θεία λειτουργία. Ανάμεσα στο εκκλησίασμα και ο Προκόπιος Κούπτσιος και ο γιος του Άρμεν.

Ο Άρμεν Κούπτσιος γίνεται το φόβητρο των βουλγαρικών συμμοριών αναλαμβάνοντας τις πιο δύσκολες ένοπλες αποστολές.

Τον Ιούνιο του 1907 ο Κούπτσιος παίρνει εντολή από το ελληνικό κομιτάτο να εξαφανίσει το φόβητρο των Ελλήνων στην περιοχή, τον κομιτατζή Πλάτσεφ, του στήνει ενέδρα κοντά στην Τσοπάγκα και τον σκοτώνει. Αιχμαλωτίσθηκε και οδηγήθηκε ύστερα από πολλές περιπέτειες στον απαγχονισμό στην κεντρική πλατεία της Δράμας.

Αναγορεύεται σε σύμβολο αιώνιας ελληνικής ανδρείας και δίκαια λαμβάνει και κατέχει τον τίτλο, ο «Παύλος Μελάς» της Δράμας.

Εμείς οι Έλληνες τιμούμε και γιορτάζουμε φέτος τη συμπλήρωση 121 χρόνων από την επίσημη έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα από το 1904, γεγονότος που σηματοδοτήθηκε από τη δράση οργανωμένων από την ελεύθερη Ελλάδα, ανταρτικών σωμάτων στην Μακεδονία με επικεφαλής τον ανθυπολοχαγό πυροβολικού του Ελληνικού Στρατού Παύλου Μελά.

Την 13η Οκτωβρίου του 1904, ο γενναίος εκείνος ήρωας έγινε πρωτομάρτυρας του Μακεδονικού Αγώνα δίνοντας τη ζωή του για τον ΙΕΡΟ ΣΚΟΠΟ, δηλαδή την Ένωση της Μακεδονίας με την Μητέρα Ελλάδα.

Η θυσία του συγκλόνισε το Πανελλήνιο, όπου οι περισσότεροι νεοέλληνες ευαισθητοποιήθηκαν σοβαρά για το εθνικό θέμα για πρώτη φορά.

Παλληκάρια που συνταράχθηκαν από το εγερτήριο σάλπισμα για τη σωτηρία της Μακεδονίας από τον πανσλαβισμό και τον Οθωμανικό ζυγό, έτρεξαν από κάθε γωνιά της ελληνικής γης για ελευθερία και εθνική ολοκλήρωση.

Στην έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα η ιστορική μας μνήμη, αυτή η «αιώνια κληρονομιά του Έθνους», στρέφεται με ευγνωμοσύνη, ιδιαίτερα για μας τους Ανατολικομακεδόνες, σ’ όλους εκείνους, επώνυμους και ανώνυμους, άνδρες και γυναίκες, που με τη θυσία και την προσφορά τους, έκριναν ουσιαστικά την τύχη ενός μεγάλου τμήματος της πατρίδας μας, της Μακεδονίας μας.

 

ΤΑ ΚΟΥΠΤΣΙΑ

 

Κάθε χρόνο ημέρα Κυριακή μετά την 13η του μηνός Οκτωβρίου και στην Τοπική Κοινότητα Βώλακα εορτάζεται με πλήρη επισημότητα ο μεγαλειώδης Μακεδονικός Αγώνας και παράλληλα τιμάται η μνήμη του νεαρώτερου ήρωα -μάρτυρα του Μακεδονικού Αγώνα Άρμεν Κούπτσιου.

Στις εκδηλώσεις μνήμης και εορτασμού του Μακεδονικού Αγώνα συμμετέχουν η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, ο Δήμος Κ. Νευροκοπίου, η Εταιρεία Δραμινών Μελετών, η Τοπική Κοινότητα Βώλακα, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Βώλακα καθώς και το Κέντρο Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας.

Το πρόγραμμα του εορτασμού περιλαμβάνει:

α. Μνημόσυνο για τον ήρωα – μάρτυρα

β. Αναφορά στο Μακεδονικό Αγώνα και στη δράση του Άρμεν Κούπτσιου

γ. Επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο του Άρμεν

δ. Απαγγελία ποιημάτων αναφερομένων στον ήρωα Άρμεν

ε. Τραγούδια τοπικά από χορωδία γυναικών του Βώλακα και χοροί από τα χορευτικά τμήματα των συλλόγων που είναι συσσωματωμένοι στο Κέντρο Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας καθώς και

στ. Απονομή επάθλων στους αθλητές, οι οποίοι συμμετέχουν στο αγώνισμα «Δρόμος Θυσίας» του Άρμεν Κούπτσιου, το οποίο καθιερώθηκε συμβολικά για να θυμίζει την ηρωική πορεία του Άρμεν από την έναρξη της δράσης του μέχρι τη σύλληψή του από τους Τούρκους και την καταδίκη σε θάνατο με απαγχονισμό στην πλατεία της Δράμας.

Την Κυριακή 19 Οκτωβρίου στον Βώλακα θα πραγματοποιηθούν τα «ΚΟΥΠΤΣΙΑ 2025» προς τιμήν του Μακεδονομάχου ήρωα Άρμεν Κούπτσιου που κατάγονταν από το χωριό αυτό.

Η εθνική γιορτή της Μακεδονίας μας στη Δράμα δεν αφορά το Βώλακα μόνο αλλά ολόκληρη τη Δράμα.

Η μνήμη καθορίζει ποιοι είμαστε, όμως οι άνθρωποι σήμερα ξεχνούν και οι νέοι δεν γνωρίζουν την Ιστορία. Το παρελθόν οφείλει να μην στέκεται αντιστικτικά ως προς το παρόν αλλά σε διαλογική σχέση μαζί του, η οποία και να αναδεικνύει τις πολλαπλές υπάρξεις του, μια συζήτηση με το παρελθόν έχει νόημα για την αυτοσυνειδησία, απαραίτητη προκειμένου να προχωρήσουμε στο μέλλον.

Εμείς συνεχίζουμε στην αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας.

Αυτό που έχει σημασία είναι να είμαστε ανοιχτοί στα γεγονότα και να έχουμε τη βούληση να κοιτάξουμε τα πράγματα καταπρόσωπο.