ΑΡΘΡΟ

Του Γ.Κ. Χατζόπουλου

τ. Λυκειάρχη

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Συχνή είναι η παρουσία του χοίρου στην Καινή Διαθήκη. Ο ευαγγελιστής Μάρκος (ε’ 11-14) αναφέρει: «Ην δε εκεί αγέλη χοίρων μεγάλη βοσκομένη προς τω όρει και παρεκάλεσαν αυτόν (τον Χριστό) οι δαίμονες λέγοντες: πέμψον ημάς εις τους χοίρους, ίνα εις αυτούς εισέλθωμεν. Και επέτρεψεν αυτοίς ευθέως ο Ιησούς και εξελθόντα τα πνεύματα τα ακάθαρτα εισήλθον εις τους χοίρους. Και ώρμησεν η αγέλη κατά του κρημνού εις την θάλασσαν! Ήσαν δε ως δισχίλιοι και επνίγοντο εν τη θαλάσση».

Και ο Λουκάς (η’, 33) γράφει: «Εξελθόντα δε τα δαιμόνια από του ανθρώπου εισήλθον εις τους χοίρους και ώρμησεν η αγέλη κατά του κρημνού εις την λίμνην και απεπνίγη».

Και συνεχίζει ο Λουκάς (ιε’, 15-16): «Και πορευθείς (ο άσωτος υιός) εκολλήθη ενί των πολιτών της χώρας εκείνης και έπεμψεν αυτόν εις τους αγρούς αυτού βόσκειν χοίρους. Και επεθύμει γεμίσαι την κοιλίαν αυτού από των κερατίων, ων ήσθιον οι χοίροι και ουδείς εδίδου αυτώ».

Και ο Ματθαίος (η’, 31): «Οι δε δαίμονες παρεκάλουν αυτόν (τον Ιησού) λέγοντες: «Ει εκβάλλεις ημάς, επίτρεψον ημίν απελθείν εις την αγέλην των χοίρων».

Ο ίδιος ο Ματθαίος (ζ’, 6) αποτρέπει τους πιστούς γράφοντας: «…Μη βάλητε τους μαργαρίτας (=τις χριστιανικές αλήθειες) έμπροσθεν των χοίρων μήποτε καταπατήσωσιν αυτούς εν τοις ποσίν αυτών» (= εδώ παρομοιάζει τους ανθρώπους, που ζουν στο βόρβορο των παθών, όπως οι χοίροι αρέσκονται να κυλιούνται στις λάσπες).

Ο χοίρος σχετίζεται και με την οινοποσία. Πριν από μερικά χρόνια, ασχολούμενος με τη λατρεία του θεού Διονύσου στην Ηδωνίδα γη, κατέγραψα από το στόμα του Μάρτζιου, κατοίκου της Καλής Βρύσης, το ακόλουθο: «Όποιος πίνει λίγο κρασί μοιάζει με τον πετεινό, που ανεβαίνει στο φράχτη και λαλεί, ενώ όποιος πιει λίγο παραπάνω μοιάζει με τον γάιδαρο, που γκαρίζει, και όποιος γίνεται στουπί από το μεθύσι μοιάζει με το γουρούνι, που κυλιέται στη λάσπη».

Στον νεοελληνικό λόγο οι αναφορές στον χοίρο δεν είναι καθόλου τιμητικές. Έτσι λέγεται για τον παχύσαρκο: «Έγινε σαν γουρούνι», δηλαδή παραπήρε κιλά, ενώ για τον συμπεριφερόμενο ανάγωγα: «Συμπεριφέρεται σαν γουρούνι». «Όλα τα γουρούνια την ίδια μούρη έχουν», φράση που λέγεται για κοινωνική ομάδα, που τα μέλη της έχουν την ίδια αρνητική συμπεριφορά.

Όποια κι αν είναι η άποψη του ανθρώπου για τον χοίρο, όσο και αν αποφεύγουν να τον εντάξουν στη διατροφή τους Μουσουλμάνοι και Εβραίοι, αυτός θα είναι ένα από τα εκλεκτά διατροφικά είδη του ανθρώπου, ιδιαίτερα, όταν αυτός προσφέρεται σε οπτή μορφή, που η αναδυόμενη τσίκνα, ερεθίζει σε μεγάλο βαθμό την αίσθηση της όσφρησης και επιταχύνει την τάση για βρώση. Αυτός ο ερεθισμός της όσφρησης δεν ήταν εκείνος, που γινόταν με μεγάλη ευχαρίστηση αποδεκτός από το Δωδεκάθεο του Ολύμπου, ώστε να ικανοποιούν τα αιτήματα των ανθρώπων;

Θα κλείσω την αναφορά μου στο συμπαθές τετράποδο, αλλά και τόσο παρεξηγημένο με τα ερωτήματα:

Γιατί ο Όμηρος παρακινεί την Κίρκη να μεταμορφώσει τους συντρόφους του Οδυσσέα σε χοίρους, τη στιγμή που την περιέβαλλαν τίγρεις και λιοντάρια; Αλλά και γιατί τα ακάθαρτα δαιμόνια παρακαλούν τον Χριστό να τα επιτρέψει εξερχόμενα από τον δαιμονισμένο να εισέλθουν εις την αγέλη των χοίρων, παράκληση, που έγινε αποδεκτή;

Ως απάντηση στα πιο πάνω ερωτήματα θα μπορούσε να δοθεί η όλη συμπεριφορά του χοίρου, με την τάση του δηλαδή να κυλιέται στη λάσπη, άρα ζώο το οποίο αρέσκεται στη ρύπανση, νοοτροπία μη αποδεκτή ως προς τους κανόνες υγιεινής και επομένως που προκαλεί την αποστροφή. Ίσως ακόμη η κίνηση της Κίρκης να οφειλόταν στη διάθεσή της να εκφράσει την αποστροφή της και να ταπεινώσει τους συντρόφους του Οδυσσέα.