ΑΡΘΟ

του Παναγιώτη Χατζηγεωργίου

Δικηγόρου Δράμας

Οι παλιότεροι θυμόμαστε τους στίχους της Σώτιας Τσώτου, που μελοποίησε ο Χατζής και τραγούδησαν με τη Μαρινέλα. Μου το θύμισε η περιγραφή του Αλέξη. Την ώρα που πήγαινε να διαπραγματευτεί την ύπαρξη της χώρας. Σιγοσφύριζε. Όχι κάποιο αντάρτικο. Ούτε το bella tsiao. Ένα σκοπό του Τσιτσάνη σφύριζε: «Τον δρόμο τον κακό που πήρες, θα στον κόψω. Και την καρδιά σου τη σκληρή, θα την κάνω από μαύρη να γίνει χρυσή».

Θα μπορούσε κάλλιστα να σιγοσφυρίζει εκείνο του Χατζή: «Να ‘ταν τρελός ή παλληκάρι, νάταν φτωχός ή βασιλιάς, κλάψτον αυγή, κλάψτον φεγγάρι. Ήταν τρελός και παλληκάρι, ήταν φτωχός και βασιλιάς». Είναι από τις στιγμές που πας σε μια καθοριστική συνάντηση τρέμοντας. Ασυναίσθητα σιγοτραγουδάς. Ως αντίδραση. Για να δείξεις στον άλλο πως δεν τρέμει το φυλλοκάρδι σου.

Είχε λέει συναίσθηση της τρομερής ευθύνης. Βίωνε την αβάσταχτη μοναξιά του ηγέτη. Ήξερε πως η τελική απόφαση θα ήταν δική του. Πως αν του έβγαινε, θα ήταν ήρωας και παλικάρι. Αν όχι ολετήρας. Της Αριστεράς. Της χώρας. Δεν θα γλύτωνε το Ειδικό Δικαστήριο. Και αυτός σιγοτραγοδούσε! Και οι λοιποί ηγέτες και πρωταγωνιστές αυτής της κρίσιμης συγκυρίας τον έβλεπαν περίεργα. Σαν τον τρελό της Ευρώπης!!!

Είχε ανοικτή γραμμή με τον Ολάντ. Τον Γιούνκερ. Προσπαθούσαν να βοηθήσουν. Ακόμη και με τη Μέρκελ. Που τον είχε συμπαθήσει. Ο Ομπάμα τον στήριζε. Ο Κλίντον του είχε πει δεν θα φύγεις από την αίθουσα, δίχως συμφωνία. Έφυγε. Ξαναγύρισε. Ξαναέφυγε. Ξαναγύρισε. Υπήρξε εν τέλει συμφωνία. Επώδυνη; Ναι. Θα ήταν η λύση; Κανείς δεν ήξερε. Και έπρεπε να πείσει συνεργάτες. Κόμμα. Τη Βουλή. Τους πολίτες. Άρχιζε η πραγματική Οδύσσεια. Γιατί κόντρα σε εξαγγελίες και φρούδες ελπίδες, έπρεπε να πάρει και σκληρά μέτρα. Και να αποδείξει, πως η Αριστερά μπορεί να είναι και κυβερνώσα. Και μάλιστα σε στιγμές βαθιάς κρίσης. Πως μπορούσε να στηρίξει ευάλωτους. 17 ώρες κράτησε η μαραθώνια διαπραγμάτευση. Βγήκε με συμφωνία. Και με επιχείλιο έρπη. Αρκετοί το διακωμώδησαν. Δεν ξέρω πόσοι θα έβγαιναν με έρπη μόνο. Ή με φορείο. Και με βαρύ εγκεφαλικό.

Προφανώς και είχε τη στόφα του ηγέτη. Αν δεν είχε και μια δόση τρέλας, προφανώς και θα κιότευε. Για πολλούς και ήμουν ένας από αυτούς, έπαιξε τη χώρα στα ζάρια. Υπήρξε όντως κίνδυνος να βρεθούμε εκτός ευρώ. Αξιόπιστοι οικονομικοί και πολιτικοί αναλυτές δήλωναν πως θα ήταν η απόλυτη καταστροφή. Λέει πως το πίστευε και ο ίδιος. Η άλλη λύση; Να δεχθούμε τον εκβιασμό. Να αποδεχθούμε προαπαιτούμενα, που δεν θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε. Το σπιράλ της κρίσης να συνεχίζεται για πολλά ακόμη χρόνια. Η χώρα να μην αποφύγει την μεγάλης έκτασης ανθρωπιστική καταστροφή.

Σε πείσμα όλων το πάλεψε. Έχασε το 30% των Βουλευτών και των στελεχών του κόμματός του. Σε εκείνη τη συγκυρία ευτυχώς τα υπόλοιπα κόμματα βάλανε πλάτη. Και η ΝΔ του Μεϊμαράκη. Δεν νομίζω ότι θα το έκανε του Μητσοτάκη. Και το ΠΑΣΟΚ της Φώφης. Και το Ποτάμι του Σταύρου. Και οι ΑΝΕΛ του Καμένου. Το ΚΚΕ του Κουτσούμπα έμεινε εκτός. Στη λογική 5 κόμματα δύο πολιτικές. Με τη θέση να βγούμε και από το ευρώ και από την Ε.Ε.!!! Κόντρα και στην προηγούμενη θέση του ΚΚΕ της Παπαρήγα, που είχε πει: Όταν είσαι με την πλάτη στον τοίχο, αν βγεις, θα είναι καταστροφή.

Έκανε τη στροφή στο ρεαλισμό. Η βίαιη ωρίμανση του ΣΥΡΙΖΑ, στην οποία καλούσε ο Δραγασάκης για χρόνια, δίχως να εισακούεται, έγινε μέσα σε λίγες μέρες. Ψηφίστηκε το 3ο Μνημόνιο. Κέρδισε τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015. Ο ΣΥΡΙΖΑ με τα λάθη του, τα στραβά του και τις ιδεοληψίες του κυβέρνησε μέχρι το 2019. Οι ερασιτέχνες της πολιτικής, οι άπειροι και ανίδεοι πέτυχαν, εκεί που είχαν αποτύχει οι επαγγελματίες της πολιτικής.

Ηγέτες, αναλυτές και παράγοντες του αναγνώρισαν ηγετικές ικανότητες και προσόντα. Εκτός από το ντόπιο κατεστημένο, που τον πολέμησε λυσσαλέα. Είπαν θα γίνει καθεστώς. Δεν θα αφήνει την καρέκλα. Δεν θα παραδώσει εξουσία και ταμείο. Και όμως. Και πρόωρες εκλογές προκήρυξε, όταν έχασε στις ευρωεκλογές. Και παρέδωσε, ενώ ο ίδιος δεν παρέλαβε από τον Σαμαρά, που έφυγε από το Μαξίμου αφήνοντας άδειο κτήριο. Και μαξιλάρι πολλών δις άφησε στον Μητσοτάκη, για να μοιράζει επιδόματα. Και ούτε ο ίδιος, ούτε άλλος από τον ΣΥΡΙΖΑ έβαλε το δάχτυλο στο μέλι.

Προφανώς είχε στη διαδρομή αυτή και άξιους συνεργάτες. Και όχι μόνο παλιούς του συντρόφους. Αλλά και τεχνοκράτες. Όπως τον Χουλιαράκη. Και άλλους που έσπευσαν να βοηθήσουν τη χώρα. Ποτέ ένα έργο δεν είναι επιτυχία ενός. Όπως έλεγε και ο Μπρέχτ, τη μάχη δεν την κέρδισε ο στρατηγός μόνος του. Υπήρχαν αξιωματικοί. Στρατιώτες. Ένας λαός, που υπέμενε καρτερικά. Κανείς δεν λέει να κάνουμε ανδριάντα στον Τσίπρα. Η Ιστορία θα καταγράψει τα υπέρ και τα κατά της πορείας του. Τα λάθη του δεν ήταν και λίγα. Οι αποτυχημένες επιλογές συνεργατών του παροιμιώδεις.

Η αλήθεια είναι πως τα έκανε ρόιδο προς το τέλος. Η Κοινωνία αποκαμωμένη θεωρούσε ως αρνητική την περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Το κόμμα, που φούσκωσε στην αρχική περίοδο της κρίσης, ξεφούσκωσε γρήγορα. Δεν κατόρθωσε άλλωστε ποτέ, να αποκτήσει στέρεες βάσεις στα συνδικάτα, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στον κόσμο. Σήμερα όμως οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν, ότι οι πολίτες ζούσαν καλύτερα το 2019.

Με απεγνωσμένες απέλπιδες προσπάθειες προσπαθούσε στο τέλος να συγκρατήσει τη κατάσταση. Με διεύρυνση προς αριστερά και δεξιά. Έκανε Υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας τον Κουβέλη. Υπουργό Τουρισμού τον Θεοχαρόπουλο. Πρώην Προέδρους της ΔΗΜΑΡ. Είχα συνεργαστεί μαζί τους, διατηρούσαμε φιλικές σχέσεις, τους εκτιμούσα. Είχα διαβάσει τότε όμως, πως στις δύο ατμομηχανές της Ελληνικής Οικονομίας, δεν βρήκε να βάλει πιο άξιους; Έβαλε πρώην Δημαρίτες, που απέτυχαν να κρατήσουν το κόμμα τους εν ζωή; Προβληματίστηκα. Ήταν φανερό πως είχε πάρει την κάτω βόλτα. Ακολούθησε η διεύρυνση και προς τα δεξιά. Με απερίγραπτα στελέχη.

Η διαχείριση της ήττας και η περίοδος που ήταν αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ήταν καταστροφική. Ισχύει πάντα το αξίωμα πως στην πολιτική τα πάντα κρίνονται εκ του αποτελέσματος. Και στην προκειμένη περίπτωση ο Αλέξης Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνονταν, πως παρά τα λάθη και τις ιδεοληψίες τους είχαν εν τέλει δικαιωθεί. Αντί να υπερασπιστούν όμως το θετικό τους έργο, βυθίστηκαν σε μια καταστροφική ενδοσκόπηση. Σε έναν ανελέητο αλληλοσπαραγμό. Και εξέλεξαν Πρόεδρο τελικά τον Κασσελάκη! Και ο Αλέξης δεν το εμπόδισε! Σιγοσφύριζε!!!

Δεν θα μπορούσαν να τα κάνουν χειρότερα. Νερό στο μύλο του Μητσοτάκη. Βρέθηκε να κυβερνά απερίσπαστος. Να γίνεται Μονάρχης. Να κερδίζει και 2η θητεία. Να υπάρχει ορατός κίνδυνος παρά τα σκάνδαλα και τη διαφθορά, να κερδίσει και τις επόμενες εκλογές. Να έχουμε και 3η και ακόμη πιο καταστροφική διακυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας. Όχι γιατί είναι οι καλύτεροι. Αλλά γιατί απλά δεν υπάρχει άλλη αξιόπιστη κυβερνητική πρόταση.

Μετά την παραίτηση από την Προεδρία του Αλέξη Τσίπρα ο ΣΥΡΙΖΑ διασπάστηκε σε κόμματα και κομματίδια. Το ΠΑΣΟΚ δεν τραβάει. Η Νέα Αριστερά δεν κατάφερε να κερδίσει τους πολίτες. Η Κοινωνία ασφυκτιά. Υπάρχει μια πλειοψηφική Κοινωνική Αντιπολίτευση, που αποζητά εναγωνίως πολιτική εκπροσώπηση. Και τα κόμματα αυτά διαγκωνίζονται μεταξύ τους.

Αν συνεργάζονταν θα υπήρχε αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση. Και δεν θα υπήρχε ανάγκη δημιουργίας νέων κομμάτων. Με τα αν όμως δεν προχωράει η ζωή. Έτσι θα έχουμε νέα κόμματα. Όπως της Καρυστιανού, που θα κινηθεί στα δεξιά. Όπως του Αλέξη, που θα κινηθεί στο χώρο της Κεντροαριστεράς. Με στόχο την ανασύνθεση της Αριστεράς. Και τη συνεργασία της με τη Σοσιαλδημοκρατία και την Οικολογία. Χρόνια τώρα το εύχομαι.

Αρκετοί του καταλογίζουν πως πλέον θέλει να ενεργεί ως ηγέτης της Σοσιαλδημοκρατίας. Πως έχει αλλάξει. Το ερώτημα όμως είναι: Υπάρχει ανάγκη για δημιουργία ενός νέου αριστερού κόμματος ή για μια μεγάλη Κεντροαριστερά, που θα βελτιώσει τις ζωές μας και θα ανασάνει η χώρα; Ο μέγας ιστορικός και αμετανόητος κομμουνιστής Έρικ Χομπσπάουμ είχε πει, πως το πρόβλημα των κομμουνιστικών κομμάτων είναι πως επιδιώκουν να παραμείνουν επαναστατικά σε εποχές που δεν είναι τέτοιες. Δεν μπορείς να τετραγωνίσεις τον κύκλο. Οι Κοινωνίες ανάσαναν και οι Πολίτες είδαν καλύτερες μέρες, με βελτίωση του Κράτους Δικαίου, του Κράτους Πρόνοιας, των συνθηκών διαβίωσής τους. Η Ανανεωτική Αριστερά άλλωστε θεωρεί ως επαναστατική πράξη τη διαρκή ανανέωση και βελτίωση της ζωής, με στόχο το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό. Που δεν θα επιτευχθεί με επανάσταση.

Δικαίωμα του Αλέξη να συνεχίσει το ταξίδι του. Με νέο κόμμα. Μακάρι να πετύχει. Επιμένω όμως πως την Κοινωνία δεν την απασχολεί ποιος θα είναι δεύτερος. Εμμένω στην άποψη, ότι ουδείς μπορεί μόνος. Συνεπώς είναι αδήριτη ανάγκη. Ιστορική αναγκαιότητα. Κοινωνική επιταγή. Η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων και πολιτών. Αν δεν ευδοκιμήσει προεκλογικά. Θα γίνει αναγκαστικά μετεκλογικά. Και θα είναι τότε πιο δύσκολο. Επείγει να ξεκινήσουν οι διεργασίες Τώρα. Στη Δράμα η ΠΡΩ.Τ.Α.ΣΥ (ΠΡΩτοβουλία Της Αλλαγής & Συνεργασίας) το κάνει.

Για τον Αλέξη μπορεί κανείς να σιγοτραγουδήσει: «ΗΤΑΝ ΚΑΙ ΤΡΕΛΟΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙΚΑΡΙ, ΗΤΑΝ ΝΕΟΣ και ΑΠΕΙΡΟΣ ΚΙ ΕΓΙΝΕ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ!!!» Και να του ευχηθεί: «Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι, τόσα που έκαμες μεγάλη δόξα. Σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος, να πορευθείς ώριμος κι έμπειρος πια. Δικαιούσαι μιαν άλλη ευκαιρία. Κοίτα σωστά να την αξιοποιήσεις».