ΑΡΘΡΟ

Του Captain Νικόλαου Κ. Μεταξά

ATPL

AIRLINE PILOT

B737NG AIRBUS 320

(συνέχεια από το προηγούμενο)

 

Μετρώντας μπουκάλια νερού

 

Και αν η Ύδρα θεωρηθεί ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα γιατί είναι πολύ κοντά στην Αθήνα, την έκανε διάσημη και ο Λέναρντ Κοέν, ας πάμε στη Σύμη, με τον Observer.

Το απομακρυσμένο αυτό νησί των Δωδεκανήσων ξέρει πολύ καλά τι θα πει υπερτουρισμός. Με μόλις 2.500 μόνιμους κατοίκους, φιλοξενεί ετησίως περίπου 500.000 τουρίστες. Ο Δήμαρχος Λευτέρης Παπακαλοδούκας λέει ότι οι δημοτικοί υπάλληλοι κάνουν αγώνα για να το κρατούν καθαρό, καθώς από το νησί περνούν καθημερινά την τουριστική περίοδο 1.000-5.000 άνθρωποι.

«Οι περισσότεροι δεν διανυκτερεύουν, πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπάρχει εισόδημα από τους φόρους ξενοδοχείων. Παρ’ όλα αυτά, οι δημόσιες υπηρεσίες μας δέχονται τεράστια πίεση. Έχουμε φτάσει σε σημείο που ο δήμος πρέπει να αναλάβει δράση», λέει ο δήμαρχος. «Αν το σκεφτείτε μόνο με όρους επισκεπτών και μπουκαλιών νερού που καταναλώνουν, είναι πάρα πολλά τα μπουκάλια», λέει.

Ο Λευτέρης Παπακαλοδούκας πρότεινε την επιβολή φόρου 3 ευρώ στους ημερήσιους εκδρομείς. «Θα μπορούσε να προστεθεί στα εισιτήρια των επιβατών και να χρησιμοποιηθεί για την αναβάθμιση της συλλογής και διάθεσης απορριμμάτων, του συστήματος αποχέτευσης, όλων των υπηρεσιών που αυτήν τη στιγμή πληρώνουν μόνο οι κάτοικοι», είπε.

 

Φόρος στους τουρίστες

 

Το πρόβλημα που περιγράφει ο Δήμαρχος της Σύμης είναι ορατό και αλλού. Οι πιέσεις είναι τεράστιες. Η κυβέρνηση από τις 21 Ιουλίου έχει επιβάλει ένα τέλος κρουαζιέρας στους επιβάτες που αποβιβάζονται σε ελληνικά λιμάνια από τα μεγάλα πλοία.

Στην υψηλή περίοδο, το τέλος κυμαίνεται από 5 έως 20 ευρώ για πλοία που δένουν σε νησιά όπως η Σαντορίνη και η Μύκονος. Τα δύο αυτά νησιά, πέρα από όσους πηγαίνουν και διαμένουν εκεί για τις διακοπές τους, είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς κρουαζιέρας της χώρας.

Τα πρόσθετα έσοδα, που αναμένεται να ξεπεράσουν τα 50 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τα ποσά αυτά θα χρηματοδοτήσουν βελτιώσεις στα λιμάνια και τουριστικά έργα και θα διατεθούν για την ενίσχυση των χρημάτων που αποδίδονται στους δήμους. Είναι όμως αρκετό αυτό;

 

Κλειστοί αρχαιολογικοί χώροι και ζέστη

 

Και η κατάσταση επιδεινώνεται και από τις υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες.

Στα τέλη Ιουλίου, όταν επί επτά συναπτές ημέρες ο υδράργυρος στην Αθήνα δεν έπεφτε κάτω από τους 40 βαθμούς, το υπουργείο Πολιτισμού έκλεισε τους αρχαιολογικούς χώρους. Η Ακρόπολη, πόλος έλξης για όσους επιλέγουν την Ελλάδα και την πρωτεύουσα για να περάσουν τις διακοπές τους, έκλεισε επίσης.

Η Αθήνα ήδη βιώνει την τουριστική κρίση. Ο υπερτουρισμός και η αύξηση των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν καταστήσει την πρωτεύουσα αβίωτη για τους κατοίκους της. Τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί, η πόλη επιβαρύνεται από την κίνηση των επισκεπτών και οι τιμές των ενοικίων τραβούν διαρκώς την ανηφόρα. Πέρα από την περιβαλλοντική επιβάρυνση, σε μια πόλη που αγωνίζεται να αντιμετωπίσει και τη λειψυδρία.

Σύμφωνα με τον ακαδημαϊκό και πολεοδόμο Άγγελο Βαρβαρούση, με έδρα τη Βαρκελώνη και την Αθήνα, ο υπερτουρισμός κινδυνεύει να επιβάλει μια «μονοκαλλιέργεια» σε πολλά από τα hotspots της Ευρώπης. Μιλώντας στην ελληνοαμερικανική εφημερίδα «Εθνικός Κήρυκας», είπε ότι ο υπερτουρισμός «συνδυάζεται με τη σταδιακή απώλεια και εκτόπιση άλλων κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων». Εδώ εντάσσονται καταστήματα και υπηρεσίες που εξυπηρετούσαν τον ντόπιο πληθυσμό και μετατρέπονται σε καφέ, εστιατόρια, καταστήματα με τουριστικά είδη κ.λπ.

 

Λαμβάνονται μέτρα;

 

Ο τουρισμός είναι προφανώς ζωτικής σημασίας για την οικονομία. Ωστόσο πλέον κανείς δεν γνωρίζει αν είναι βιώσιμος όταν γίνεται υπερτουρισμός. Και η ελληνική οικονομία, στον ίδιο ή λίγο μεγαλύτερο βαθμός από άλλες οικονομίες του ευρωπαϊκού Νότου, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδά του.

Σύμφωνα με στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, το 2024 καταγράφηκαν 40,7 εκατομμύρια επισκέπτες. Πρόκειται για αριθμό ρεκόρ. Τέσσερις φορές ο πληθυσμός της Ελλάδας. Και το 2025 αναμένεται να κυμανθεί στα ίδια, ίσως και μεγαλύτερα επίπεδα. Ειδικά αν η προσπάθεια του υπουργείου Τουρισμού να ανοίξει κι άλλο το τουριστικό προϊόν προς τις αγορές της Ασίας είναι επιτυχής.

Στα μέσα Ιουλίου, η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη δήλωσε ότι καταγραφόταν αύξηση εσόδων της τάξης του 12%. Και σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει πετύχει να γίνει «ένα από τα 10 πιο δημοφιλή μέρη παγκοσμίως». Απέδωσε αυτή την επιτυχία και στην άφιξη τουριστών ακόμη και τον χειμώνα.

Αυτός είναι ένας από τους στόχους. Να διαφοροποιηθεί ο τουρισμός και να ενθαρρυνθούν δραστηριότητες όπως καταδύσεις, πεζοπορία, χειμερινές δραστηριότητες. «Προσπαθούμε να προωθήσουμε προορισμούς που είναι λιγότερο γνωστοί διεθνώς», ειδικά στην ηπειρωτική Ελλάδα, δήλωσε η υπουργός Τουρισμού. Αλλά και η ανάπτυξη τουρισμού εκτός καλοκαιρινής σεζόν.

 

Η υπερβολική δόμηση καταστρέφει τα νησιά

 

Τα ξενοδοχεία και τα θέρετρα προσπαθούν να ανταποκριθούν. Ορισμένα αναδιαμορφώνουν τους εξωτερικούς τους χώρους για να συμπεριλάβουν σκιασμένες περιοχές, συστήματα ψεκασμού νερού και ανθεκτική στη ζέστη διαμόρφωση του τοπίου. Η Υπουργός Τουρισμού της Ελλάδας Όλγα Κεφαλογιάννη ανακοίνωσε πρόσφατα σχέδια για την προώθηση του «τουρισμού ανθεκτικού στο κλίμα».

Ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού έχει εργαστεί σκληρά για να προωθήσει τη χώρα ως προορισμό για όλο το χρόνο, προτρέποντας τους ταξιδιώτες να την επισκεφθούν την άνοιξη ή το φθινόπωρο, ώστε να ανακουφιστεί η πίεση της καλοκαιρινής περιόδου αιχμής.

Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτά τα μέτρα είναι ανεπαρκή και, χωρίς συντονισμένες μεταρρυθμίσεις, φοβούνται ότι η χώρα κινδυνεύει να επαναλάβει το μοιραίο λάθος του Ίκαρου: «Η Μύκονος και η Σαντορίνη έχουν ήδη υπερδομηθεί. Είναι μη αναστρέψιμο», προειδοποιεί ο Δημήτρης, προσθέτοντας ότι αν η Ελλάδα δεν επανεξετάσει τον τουρισμό από την αρχή – εξισορροπώντας τα οικονομικά οφέλη με τη βιωσιμότητα – η χώρα κινδυνεύει να χάσει αυτό που την κάνει ξεχωριστή.

Τι γίνεται όμως με τις υποδομές; «Η ζήτηση για τουρισμό στην Ελλάδα έχει ανακάμψει ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν κατά τη διάρκεια της πανδημίας», σύμφωνα με τον Ηλία Λέκκο, επικεφαλής οικονομολόγο της Τράπεζας Πειραιώς. Σημειώνει όμως ότι η ελληνική τουριστική βιομηχανία «απαιτεί σημαντικές επενδύσεις, όχι μόνο σε ξενοδοχεία και θέρετρα».

Αλλά σε υποδομές, όπως λιμάνια, αεροδρόμια, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και εγκαταστάσεις διαχείρισης υδάτων. Εκτίμησε, μιλώντας στον Observer, ότι η «αύξηση της χωρητικότητας» δεν μπορεί να είναι βιώσιμη.

Πολλοί είναι αυτοί που φοβούνται ότι η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας, όπως έχει χαρακτηριστεί ο τουρισμός, μπορεί τελικά να γυρίσει μπούμερανγκ.

 

Πηγές

In.gr

In.newspaper