Μετά τη συνάντηση με τους Δημάρχους του Νομού Δράμας, στο Κ. Νευροκόπι, την Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026, ο Βουλευτής Ν.Δ. Νομού Δράμας κ. Δημήτρης Κυριαζίδης έδωσε στη δημοσιότητα τις προτάσεις του για την αντιμετώπιση του Δημογραφικού στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας, έτσι όπως παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της σύσκεψης.

Ο κ. Κυριαζίδης αρχικά παρέθεσε εισαγωγικά στοιχεία τα οποία περιγράφουν το πρόβλημα στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας. Στη συνέχεια, παρουσίασε προτεινόμενα μέτρα και ακολούθησαν τα μέτρα που θεσμοθετήθηκαν για την Π.Ε. Έβρου, μια περιοχή για την οποία ήδη υπήρξαν σχετικές κυβερνητικές παρεμβάσεις.

Αναλυτικά, η εισήγηση του κ. Κυριαζίδη ήταν ως εξής:

  1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Δεν θα πρέπει να έχουμε ψευδαισθήσεις και παρανοήσεις. Η σταθερή και ραγδαία μείωση του πληθυσμού, σχεδόν στο σύνολο της Ελληνικής επικράτειας, γνωστή και ως το φαινόμενο του αποπληθυσμού ή δημογραφική κατάρρευση, είναι ένα από τα πλέον μείζονα προβλήματα και δυσεπίλυτες προκλήσεις της νέας εποχής. Είναι ένα φαινόμενο του οποίου μόλις έχουμε αρχίσει να αντικρίζουμε την πλήρη εικόνα του και να καταμετράμε τις δραματικές του συνέπειες στην Ελληνική περιφέρεια. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το ότι το δημογραφικό ζήτημα χαρακτηρίζεται και ως η «σιωπηρή κρίση» από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αφού απειλεί και υποδαυλίζει σιωπηρά την περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη, αλλά και την ύπαρξη του ίδιου του έθνους.

Ο πολυπαραγοντικός χαρακτήρας του προβλήματος, απαιτεί και αντίστοιχες, τολμηρές και συνδυαστικές λύσεις. Απαιτεί μέτρα σε εθνικό, αλλά και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, συνεργασία κεντρικής κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης, συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, δια – περιφερειακή συνεργασία, αλλά κυρίως σύμπνοια, συνεννόηση και συναίνεση όλων των τοπικών φορέων και δυνάμεων. Απαιτεί συνεργασία στενή και δομημένη, όμως παράλληλα αφήνοντας το περιθώριο για δημιουργικές και υλοποιήσιμες παρεμβάσεις, διαβούλευση με την τοπική κοινωνία, αλλά και προσαρμογή των μέτρων στις ιδιαίτερες συνθήκες του εκάστοτε πεδίου εφαρμογής. Τέλος, απαιτεί και την απρόσκοπτη παρουσία της κυβέρνησης δια μέσου των αρμοδίων υπουργείων, στην φάση του σχεδιασμού, της εφαρμογής και της υλοποίησης του κάθε μέτρου και της κάθε πολιτικής πρωτοβουλίες, με στόχο μετρήσιμα αποτελέσματα με πραγματικό αντίκτυπο σε κοινωνία και οικονομία.

Τα δημογραφικά δεδομένα είναι τουλάχιστον θλιβερά και ανησυχητικά και θα ήταν παράβλεψη να μην τα παραθέσω, έστω και συνοπτικά. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της πρόσφατα διενεργηθείσας, από την Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία, απογραφής, η Περιφερειακή Ενότητα Δράμας καταγράφει την 7η υψηλότερη μείωση πληθυσμού στην χώρα, με πτώση 11,8% μεταξύ 2011 – 2021. Συγχρόνως, έντονη είναι και η δημογραφική γήρανση του πληθυσμού, με την διάμεση ηλικία στα 48,9 έτη για το 2024, την υψηλότερη τιμή στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Η κατάσταση στους επιμέρους Δήμους είναι ακόμα τραγικότερη, με τον Δήμο Νευροκοπίου να έχει σημειώσει δημογραφική συρρίκνωση κατά 33%, κατέχοντας θλιβερή πρωτιά, με την μεγαλύτερη πτώση στην χώρα, ενώ ακολουθούν οι Δήμοι Παρανεστίου με 27,2%, κατέχοντας την τρίτη μεγαλύτερη πτώση στην χώρα, ο Δήμος Προσοτσάνης με πτώση 18% και τέλος ο Δήμος Δοξάτου με 17%. Το γεγονός ότι αυτή η κατάσταση, όχι μόνο δεν πρόκειται να αλλάξει, αλλά θα επιδεινωθεί στο άμεσο μέλλον, αντικατοπτρίζεται και στα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών για το 2025. Σύμφωνα με αυτά, στο σύνολο της Περιφερειακής Ενότητας είχαμε 1.360 θανάτους, και μόλις 408 γεννήσεις, με άλλα λόγια οι θανούντες ήταν 3,5 φορές περισσότεροι από τα νεογέννητα βρέφη. Τα ίδια στοιχεία φανερώνουν ότι για την χρονιά που πέρασε υπήρξαν ολόκληρες Δημοτικές Ενότητες, όπως αυτή Καλαμπακίου και της Προσοτσάνης, όπου σημειώθηκε από μόλις μια γέννηση, στις υπόλοιπες δε, πλην αυτής που περιλαμβάνει την πόλη της Δράμας, δεν καταγράφηκε καμία!

Παρότι αμείλικτοι, αυτό που δεν μπορούν να περιγράψουν και να μεταφέρουν οι αριθμοί είναι το διάχυτο αίσθημα εγκατάλειψης και ερήμωσης που ρίχνει βαριά την σκιά του στην περιοχή. Πλατείες που μέχρι πριν από μερικά χρόνια έσφυζαν από ζωή και παιδιά, σήμερα είναι άδειες, με μόνο μερικούς ηλικιωμένους στα καφενεία, εμπορικοί δρόμοι με καταστήματα γεμάτα από εμπορεύματα, μετρούν πλέον λουκέτα, εργοστάσια και βιοτεχνίες που συναποτελούσαν τον παραγωγικό ιστό της χώρας, σήμερα καταρρέουν εγκαταλελειμμένα, ενώ εύφορες εκτάσεις του κάμπου που προμήθευαν με αγαθά ολόκληρη την χώρα, μένουν ακαλλιέργητες. Όλες αυτές οι εικόνες συνθέτουν μια ζοφερή πραγματικότητα που ωθεί καθημερινά τους νέους στα μεγάλα αστικά κέντρα και το εξωτερικό για να κυνηγήσουν τα όνειρα τους.

Υπό αυτό το πρίσμα, και έχοντας εικόνα της κατάστασης, η πρόσφατη πρωτοβουλία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για επέκταση του Προγράμματος Μετεγκατάστασης, που παρέχει 10.000 Ευρώ σε πολίτες, εφόσον μεταφέρουν την κύρια κατοικία και το κέντρο των βιοτικών τους δραστηριοτήτων χορηγείται χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, σε 6 νέες Περιφερειακές Ενότητες, της Δράμας συμπεριλαμβανομένης, βρίσκεται στην σωστή κατεύθυνση. Ευελπιστούμε όχι απλώς να αποτελέσει ένα ισχυρό κίνητρο προσέλκυσης νέων οικογενειών αλλά και την αφορμή για αναστροφή της τάσης δημογραφικής αιμορραγίας. Όμως όσο τολμηρό και ουσιαστικό και να είναι αυτό το μέτρο, δεν είναι από μόνο του ικανό να φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Απαιτείται ένα ευρύτερο πλαίσιο με αντικείμενο τον προσανατολισμό των νέων οικογενειών προς την επαρχία και την ύπαιθρο. Έτσι, μέτρα όπως η επιστροφή ενοικίων για δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν εκτός αστικών κέντρων και η αναβάθμιση δημοτικών και κρατικών ακινήτων για στέγαση δημοσίων υπαλλήλων, με χρηματοδότηση μέσω Περιφερειακών Προγραμμάτων ενισχύουν την προσέλκυση.

  1. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

Όπως έχω ήδη προαναφέρει, και έχουμε όλοι συλλήβδην αναγνωρίσει η λύση στην εξίσωση του δημογραφικού δεν είναι εύκολη και χρειάζεται να δοθούν μάχες σε πολλά και διαφορετικά μέτωπα. Η δέσμη των μέτρων που οφείλουν να ληφθούν θα μπορούσε να χωριστεί σε 2 κατηγορίες. Σε μέτρα που αποσκοπούν στην συγκράτηση του ήδη υπάρχοντος πληθυσμού στους τόπους κατοικίας τους και σε μέτρα που στοχεύουν στην προσέλκυση νέων κατοίκων, είτε αυτοί έχουν την καταγωγή τους από την Δράμα, είτε όχι.

Δεν αποτελεί έκπληξη η παραδοχή ότι η έλλειψη βασικών υποδομών και η παροχή χαμηλού επιπέδου υπηρεσιών είναι από τους κυριότερους λόγους που συντελούν στην εγκατάλειψη της επαρχίας, με τους πολίτες να εγκαθίστανται σε προορισμούς που προσφέρουν, αξιοπρεπείς υπηρεσίες υγείας, πολλαπλές ευκαιρίες εκπαίδευσης και λειτουργικό συγκοινωνιακό δίκτυο.

-Θα πρέπει να δοθεί τέλος στην συγκοινωνιακή, τόσο την σιδηροδρομική, όσο και την οδική απομόνωση της Δράμας, η οποία όχι μόνο διώχνει τους πολίτες, αλλά αποτελεί και ανασταλτικό παράγοντα ανάπτυξης της τοπικής επιχειρηματικότητας. Δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια για κωλυσιεργία και περαιτέρω καθυστερήσεις στα δύο μεγάλα οδικά έργα της περιοχής, τον κάθετο άξονα Δράμας – Αμφίπολης, που επιτέλους θα ενώσει την πόλη της Δράμας με την Εγνατία Οδό και τον άξονα Δράμας – Καβάλας που θα φέρει, όχι μόνο την πόλη, αλλά και το λιμάνι της Καβάλας πιο κοντά. Αν και η ιστορία της Δράμας είναι συνυφασμένη με τον σιδηρόδρομο, όπου λειτουργούσε στην πόλη ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, τα τελευταία χρόνια το τρένο δεν εξυπηρετεί πλέον την Δράμα. Όσο εύλογη είναι η ανάγκη για αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου με προτεραιότητα την ασφάλεια των επιβατών, άλλο τόσο εύλογη είναι και η απαίτηση των κατοίκων για τήρηση της δέσμευσης του αρμόδιου Υφυπουργού, σε σχετική επίκαιρη ερώτηση που είχα καταθέσει, για πλήρη επαναλειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου εντός του 2027.

-Πέραν των συγκοινωνιακών υποδομών, που καλύπτουν το σύνολο τον κατοίκων της περιοχής, απαιτείται και εκσυγχρονισμός, αναβάθμιση, αλλά και δημιουργία νέων υποδομών που είναι απαραίτητες για τους αγρότες και τους καλλιεργητές. Νέα αρδευτικά έργα, και ταμιευτήρες νερού, όπως στην θέση Τέμενος και Καρβουνόρεμα, ώστε να ανταποκρίνονται στις νέες ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως αυτές διαμορφώνονται από την κλιματική κρίση.

-Κρίνεται εξαιρετικά επίκαιρη και αναγκαία η ίδρυση ενός Τμήματος Επιστήμης Υλικών στο Δ.Π.Θ. με έδρα την Δράμα, για την προαγωγή της έρευνας και των νέων, φιλικών προς το περιβάλλον τεχνικών εξόρυξης, καθόσον αναδύονται νέες μέθοδοι εξόρυξης και σύγχρονες τεχνικές εκμετάλλευσης και είναι αναγκαία η σχετική τεχνογνωσία. Σχετική επισήμανση για την αναγκαιότητα ίδρυσης του Τμήματος αναφέρθηκε ειδικά και από πλευράς του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος κατά την ημερίδα που πραγματοποίησε τον Ιούνιο του 2024 στην Δράμα. Η επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων μιας τέτοιας σχολής και ο βαθμός απορρόφησης τους από τις αντίστοιχες επιχειρήσεις τις περιοχής θα είναι υψηλός, καθότι στην ηλικιακή πυραμίδα των εργαζομένων στον κλάδο απουσιάζει το κομμάτι των ηλικιών μεταξύ 20 και 35 ετών.

Παράλληλα, και προς πλαισίωση αυτής της νέας σχολής προτείνεται και η ίδρυση ενός Μεταλλευτικού Μουσείου, όπου θα εκτίθενται δείγματα του ορυκτού πλούτου, θα παρουσιάζεται η εξέλιξη των μεθόδων εξόρυξης από το παρελθόν μέχρι και σήμερα, θα αποκαλύπτεται η γεωλογική ιδιαιτερότητα του υπεδάφους της Δράμας και σαφώς θα αποτελεί και φόρο τιμής προς τους εργάτες του κλάδου.

-Στο πλαίσιο των προσφερόμενων υπηρεσιών εμπίπτει και η εξυπηρέτηση του κοινού από τα ΕΛΤΑ. Η είδηση για την αναστολή της λειτουργίας υποκαταστημάτων στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας, έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία στην τοπική κοινωνία, αφήνοντας τους κατοίκους, και δη τους ηλικιωμένους χωρίς ουσιαστική εναλλακτική για εξυπηρέτηση των χρηματοοικονομικών και ταχυδρομικών συναλλαγών τους.

-Αν και ευρισκόμενος πολύ κοντά στο δίκτυο διανομής φυσικού αερίου, ο ορεινός και ακριτικός Δήμος δεν διαθέτει μέχρι σήμερα διασύνδεση. Απαιτείται επέκταση του Δικτύου Φυσικού Αερίου και ένταξη του σε αυτό μέσω αγωγού. Οι ακραία χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν τεκμηριωμένα στην περιοχή υπαγορεύουν την χρήση του πλέον αποδοτικού θερμαντικού καυσίμου για ιδιώτες και επαγγελματίες. Καθότι η περιοχή διαθέτει σημαντική γεωργική παραγωγή και μεταποιητικές υποδομές μικρής κλίμακας, η σύνδεση με το δίκτυο φυσικού αερίου θα μειώσει το ενεργειακό κόστος και θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα των υφιστάμενων επιχειρήσεων.

-Σύμφωνα με νόμο που ψηφίστηκε πρόσφατα, θεσπίστηκε καθεστώς ενίσχυσης για αρχικές επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς της άμυνας και της κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών και συναφών μηχανημάτων, μερών και εξοπλισμού αυτών. Το καθεστώς αυτό περιλαμβάνει φορολογικά κίνητρα, αλλά και την χορήγηση του κινήτρου ταχείας αδειοδότησης. Σε περιοχές με οξύ, όχι μόνο το δημογραφικό πρόβλημα, αλλά και αυτό της ανεργίας, θα μπορούσαν τα φορολογικά κίνητρα να γίνουν ακόμα ευνοϊκότερα με σκοπό την προσέλκυση τέτοιων επενδύσεων και την συνεπακόλουθη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

-Θέσπιση τακτικών προγραμμάτων εκπαίδευσης στους επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα παραγωγής, σε νεοϊδρυθέντα Κέντρα Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) ώστε να ακολουθήσουν τις εξελίξεις της τεχνολογίας και να μπορέσουν να εφαρμόσουν τις νέες τεχνικές στις καλλιέργειες και τις κτηνοτροφικές τους μονάδες. Μόνο έτσι θα μπορέσουν να και εν τέλει να είναι ανταγωνιστικοί και να διεκδικήσουν με αξιώσεις μια θέση στον παγκόσμιο καταμερισμό παραγωγής. Αυτή η πρωτοβουλία θα πρέπει να πλαισιώνεται και από αντίστοιχη οικονομική επιχορήγηση, ώστε οι επαγγελματίες να έχουν ρεαλιστική πρόσβαση στον νέο εξοπλισμό.

-Η ανακοινωθείσα από τον πρωθυπουργό μείωση των φορολογικών συντελεστών στην τελευταία ΔΕΘ είναι σαφώς ευπρόσδεκτη. Όμως σε περιοχές όπου το δημογραφικό πρόβλημα βρίσκεται σε έξαρση θα μπορούσε να γίνει μια επιπλέον μείωση αυτών των συντελεστών, ειδικά στις οικογένειες με παιδιά, αλλά και στα άτομα που επιλέγουν να μετεγκατασταθούν από τα μεγάλα αστικά κέντρα στην Δράμα.

-Εξασφάλιση στέγης σε φοιτητικές εστίες για τους φοιτητές με καταγωγή από περιοχές με οξύ δημογραφικό πρόβλημα, ώστε οι οικογένειες να μην επιβαρύνονται επιπλέον με το κόστος σπουδών.

-Οικονομικά κίνητρα σε άρτι αποφοιτήσαντες σπουδαστές από ακαδημαϊκά ιδρύματα του κέντρου με καταγωγή από περιοχές με οξύ δημογραφικό πρόβλημα, για να επιστρέψουν και να εργαστούν στον τόπο καταγωγής τους. Το μέτρο αυτό προβλέπεται να είναι ιδιαίτερα αποδοτικό καθώς η περίοδος αμέσως μετά την αποφοίτηση είναι η στιγμή που ο κάθε νέος και η κάθε νέα θα αποφασίσει που θα εγκατασταθεί για να εκκινήσει την επαγγελματική σταδιοδρομία του.

-Αυξημένο επίδομα γέννησης, τουλάχιστον κατά 30% σε σχέση με τους κατοίκους του κέντρου, καθώς οι δυσκολίες ανατροφής ενός παιδιού στην παραμεθόριο είναι ασύγκριτα μεγαλύτερες με αυτές σε μια μεγάλη πόλη.

-Επαναλειτουργία των όλων των σχολικών μονάδων που έχουν από 4 παιδιά και επάνω, στα πρότυπα αντίστοιχου μέτρου που εφαρμόζει η Ισπανία σε αγροτικές περιοχές που αντιμετωπίζουν ραγδαία μείωση του πληθυσμού.

-Επιχορήγηση και φοροαπαλλαγή σε νέες μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις με έδρα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν οξύ δημογραφικό πρόβλημα.

-Κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών των τραπεζικών υπαλλήλων υποκαταστημάτων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν οξύ δημογραφικό πρόβλημα, ώστε να μειωθούν τα λειτουργικά κόστη και να μην κλείσουν και άλλα τραπεζικά υποκαταστήματα.

  1. ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΘΗΚΑΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

-Ενίσχυση των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του τουρισμού, του εναλλακτικού τουρισμού και του οινοτουρισμού.

-Επιχορήγηση για αναβάθμιση των υποδομών και εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων του χιονοδρομικού κέντρο στο Φαλακρό, ώστε να ανταποκρίνεται στην αυξημένη κίνηση και τις απαιτήσεις των επισκεπτών του.

-Προβολή και διαφήμιση των τουριστικών επιλογών που προσφέρει η Δράμα μέσω των διαύλων του Υπουργείου Τουρισμού, με σκοπό την προσέλκυση επισκεπτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

-Δημιουργία Κέντρου Ενίσχυσης Επιχειρηματικότητας για την στήριξη των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των επιχειρηματιών του πρωτογενούς τομέα παραγωγής.

-Πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων για την πρόσληψη τους σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, με επιχορήγηση των ασφαλιστικών εισφορών, ή και μέρους του μισθού.

-Κίνητρα για Δημοσίους Υπαλλήλους, όπως επιπλέον μοριοδότηση (+40 μονάδες) και πρόσθετες ημέρες αδείας για όσους υπηρετούν μόνιμα στην περιοχή.

-Πρόγραμμα εκπαίδευσης προς νέους ανέργους με σκοπό την δημιουργία δικής τους επιχείρηση στην περιοχή.

-Δημιουργία προγράμματος, αντίστοιχο με το «Αγροτικό Δικτυωθείτε Έβρου» για την ψηφιακή ενίσχυση των αγροτών με voucher 1.000 Ευρώ για εξοπλισμό.

-Δημιουργία Προγράμματος, αντίστοιχο με το «Αγρό – καινοτομία Έβρου» για απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων και εκπαίδευση στις σύγχρονες πρακτικές.

-Παρεμβάσεις κοινωνικής πολιτικής, όπως ανακαίνιση παιδικών σταθμών και ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας.

-Ενίσχυση των voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς και ΚΔΑΠ, με προτεραιότητα στις ακριτικές περιοχές.

-Εξίσωση της διτεκνίας με την τριτεκνία για το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» με επιδότηση 75% για τα στεγαστικά δάνεια.

-Ενίσχυση των υφισταμένων επιχειρήσεων σε λιανικό και χονδρικό εμπόριο σε όλες τις Δημοτικές Ενότητες της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας.

  1. ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η κορύφωση του φαινομένου του αποπληθυσμού και της δημογραφικής κρίσης, όπως εκδηλώνεται σήμερα και στην Δράμα, μεταξύ άλλων περιφερειών, δεν είναι μια πραγματικότητα που μπορεί να περιοριστεί σε ένα συγκεκριμένο χώρο και να μην επεκταθεί περεταίρω. Τα μεγάλα αστικά κέντρα και η υπόλοιπη περιφέρεια δεν έχουν «ανοσία» σε τέτοια φαινόμενα. Αντίθετα, ερμηνεύοντας προσεκτικά τις δημογραφικές τάσεις, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι είναι απλά θέμα χρόνου να κορυφωθεί η πληθυσμιακή μαράζωση και να επεκταθεί και στα μεγάλα αστικά κέντρα. Αυτή η συνειδητοποίηση προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στο σύνολο των μέτρων και των πολιτικών που θα ληφθούν και θα προταθούν για την περιοχή μας. Η επιτυχημένη εφαρμογή τους στην Δράμα θα σημαίνει αντίστοιχα ότι θα μπορούν να εφαρμοστούν και αλλού. Συνεπώς η περίπτωση της Δράμας δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως κάτι το μεμονωμένο και το μακρινό περιστατικό, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος που αφορά ολόκληρη την χώρα και την πολιτεία. Εν ολίγοις, το δημογραφικό δεν είναι ένα ζήτημα τοπικό, αλλά εθνικό!