ΑΡΘΡΟ

Του Γ.Κ. Χατζόπουλου

τ. Λυκειάρχη

(συνέχεια από το προηγούμενο)

δ. Στην κατασκευή εργαλείων, όπως αξινών, πελέκων και άλλων για κοπτική ή άλλη χρήση από πέτρα ή κόκαλο ή μέταλλο.

ε. Στην κατασκευή αγκίστρων για αλιευτικούς σκοπούς. Η αφθονία των νερών της δραμινής γης ευνοούσε την παρουσία πλούσιων αλιευμάτων με τον γουλιανό να ξεπερνά το βάρος των 20 κιλών, ενώ οι μεριάνες, τα γριβάδια, τα κεφαλόπουλα και η άγρια πέστροφα εξακολουθούν και σήμερα να κάνουν αισθητή την παρουσία τους.

στ. Στην κατασκευή κοσμημάτων από κελύφη υδάτινων οργανισμών ή οστών. Η φιλαρέσκεια ή κάποιος άλλος λόγος ίσως αποτρεπτικός της βασκανίας ή της βλαπτικής επήρειας δαιμονικών δυνάμεων οδήγησε τον νεολιθικό άνθρωπο να προβεί στην κατασκευή δαχτυλιδιών ή βραχιολιών από όστρακα. Όποιος κι αν ήταν ο λόγος της κατασκευής αυτών των κοσμημάτων, δήλωνε ότι ο νεολιθικός πρόγονος των Δραμινών πέρα από τη συντήρηση της σάρκας του, είχε και την έγνοια της παρουσίας κάλλους ή γοήτρου ή τέλος προστασίας. Συνεπώς είναι εμφανής η διάκρισή του από το άλογο ζωικό βασίλειο, που η έγνοια του είναι η επιβίωσή του και η διαιώνισή του. Στηριζόμενοι λοιπόν σ’ αυτού του είδους τα εγκεφαλικά επινοήματά του, έχουμε χρέος να τον αντιμετωπίζουμε με περισσότερο προβληματισμό για την πνευματική του λειτουργία.

Τον ίδιο συλλογισμό για την πνευματική λειτουργία του νεολιθικού προγόνου των Δραμινών επιρρωνύει και η εύρεση κατά τις ανασκαφές στους Σιταγρούς πέρα από τα εγχάρακτα σφονδύλια και τα σύνεργα της υφαντικής, όπως τα κυκλικά με οπή στο κέντρο πήλινα υφαντικά βάρη ή αυτά που έχουν σχήμα τραπεζοειδές με οπή στο άνω μέρος και το μέγεθός τους ποικίλλει ανάλογα με τις ανάγκες της ύφανσης. Τόσο τα κυκλικά, όσο και τα τραπεζοειδή υφαντικά βάρη στερούνται και της υποτυπώδους ακόμη διακόσμησης.

Η επινόηση του υφαντικού έργου και η εγκατάλειψη της δοράς των ζώων για επενδυτικούς ή άλλους λόγους διαφαίνεται από το αποτύπωμα στη βάση αγγείων, τα οποία τοποθετούνταν νωπά για στέγνωμα στον ήλιο πάνω σε υφάσματα.

Από τα αποτυπώματα αυτά αντλούμε την πληροφορία για τη χρήση του τρόπου ύφανσης, ενώ τα ευρεθέντα πήλινα σφονδύλια και τα πηνία (= καρούλια) (Σέσκλο) μας κάνουν γνωστό τον τρόπο μετατροπής του μαλλιού σε κλωστή (γνέσιμο μαλλιού).

Συνεπώς από τη συντήρηση μικρών ζώων (αιγοπροβάτων) ή αγρίων δεν άφησαν τίποτε ανεκμετάλλευτο (σάρκα, δορά, οστά, έριο). Κυριαρχούσε λοιπόν το πνεύμα μιας ζηλευτής, ευρηματικής και υποδειγματικής οικονομίας.

Εκείνο που πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα είναι η μετάβαση από τα μονόχρωμα αγγεία στα διακοσμημένα με μαιανδρολαβύρινθους ή γεωμετρικά σχήματα χωρίς να λείπει από κάποια αγγεία η νατουραλιστική νοοτροπία ή η εγχάρακτη διακόσμηση από τα σφονδύλια.

Κλείνοντας ας μου επιτραπεί να σημειώσω ότι η μελέτη των δημιουργημάτων του προϊστορικού προγόνου πέρα από την αντιμετώπιση των προβλημάτων της επιβίωσης, γοητεύει σοβαρά τους μελετητές τους και τους παρακινεί να επισημάνουν πως, ενώ αυτός διέρχεται την αχλύ της σκέψης, εμφανίζεται όχι μόνο πρακτικός, αλλά και επινοητικός και προικισμένος με καλλιτεχνικά συναισθήματα, που η μελέτη τους κινεί το σοβαρό ενδιαφέρον. Αναμφίλεκτα η μελέτη της ζωής του προϊστορικού προγόνου μας δεν εξαντλείται μέσα σε δυο άρθρα.