Του Captain Νικόλαου Κ. Μεταξά

ATPL

AIRLINE PILOT

B737NG AIRBUS 320

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Επομένως, για την αντιμετώπιση αυτής της αποπνικτικής κατάστασης, που σε τελευταία ανάλυση υπονομεύει το κύρος της ίδιας της Δημοκρατίας και του Κοινοβουλευτισμού, θα πρέπει, όσο και αν φαίνεται ουτοπικό, να συμφωνήσουν μεταξύ τους τα κόμματα σε μία ανώτατη επιτρεπτή οροφή (πλαφόν) των εν γένει ετήσιων εξόδων τους και να αποφύγουν με κάθε τρόπο την υπέρβασή της, περιορίζοντας ταυτόχρονα τον ανταγωνισμό τους ως προς προεκλογικές δαπάνες, τηλεοπτικές διαφημίσεις ή εμφανίσεις και συντήρηση στρατιάς «ημετέρων»

Βεβαίως για να λειτουργήσει μια τέτοια συμφωνία θα πρέπει, επιπλέον, να γίνει αυστηρότερος ο συναφής νόμος 3023/2002 περί χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων και κυρίως να εφαρμόζεται η νομοθεσία αυτή απαρέγκλιτα, με συνεχείς ελέγχους και με ουσιαστική επιβολή κυρώσεων σε όσους τον παραβιάζουν (προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται και οι εμπεριστατωμένες προτάσεις που δημοσιοποίησε τον Δεκέμβριο 2010 η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς σχετικά με τη «Διαφάνεια στη Διαχείριση του Πολιτικού Χρήματος»).

Όμως η επιβολή κυρώσεων για παρανομούντες πρέπει, ευλόγως, να αφορά γενικότερα και τα άλλα αδικήματα βουλευτών και υπουργών, αυτά δηλ. που αφορούν τη διαφθορά και τη διαπλοκή. Είναι πράγματι απαράδεκτο να προβλέπεται σε διάταξη, και μάλιστα σε διάταξη Συντάγματος, ότι τα αδικήματα (έστω και κακουργήματα) που βαρύνουν έναν υπουργό υπόκεινται σε σύντομη αποσβεστική προθεσμία ακόμη και, υπό προϋποθέσεις, εντός 6μήνου (ά. 86 Συντ. του οποίου η ειδική αποσβεστική προθεσμία, εντός της οποίας η Βουλή έχει τη δυνατότητα να ασκήσει ποινική δίωξη κατά πολιτικών προσώπων, παραμένει ευλόγως εν ισχύι και μετά την πρόσφατη ψήφιση του τροποποιητικού νόμου 3961/2011 περί ευθύνης υπουργών, με τον οποίο υποτίθεται ότι καθιερώνεται και για υπουργούς η συνήθης παραγραφή που ισχύει για όλους τους πολίτες, πρβλ. και ά. 62 Συντ. για αντίστοιχους χρονικούς και άλλους περιορισμούς σε ποινικές υποθέσεις βουλευτών). Και όλα αυτά, την ώρα που για έναν κοινό θνητό το αντίστοιχο αδίκημα ενδέχεται να παραγράφεται μετά 20ετία (ά. 111 ΠοινΚ).

Επίσης είναι απαράδεκτο να έχει η ίδια η Βουλή την αποκλειστική αρμοδιότητα να ελέγχει τη βασιμότητα μιας ποινικής κατηγορίας και να κινεί την ποινική διαδικασία εναντίον πολιτικών προσώπων. Μάλιστα, η εν λόγω υπουργική και βουλευτική ασυλία έχει κριθεί ήδη αρνητικά τόσο από την αρμόδια επιτροπή GRECO του Συμβουλίου της Ευρώπης, όσο και από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Συγγελίδης κατά Ελλάδος, Απόφαση της 11ης Φεβρουαρίου 2010), σε υπόθεση της Βουλευτού κ. Μιλένας Αποστολάκη με τον πρώην σύζυγό της, του οποίου η συναφής μήνυση κατ’ αυτής για παράβαση των όρων επικοινωνίας με το παιδί του θεωρήθηκε ότι κακώς απορρίφθηκε από τη Βουλή λόγω βουλευτικής ασυλίας, αφού έτσι παραβιάσθηκε το δικαίωμα του προσφεύγοντος για πρόσβαση σε δικαστήριο κατ’ άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΔΔΑ. Μάλιστα, όπως επισημάνθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (παρ. 46 της απόφασης), «το άρθρο 62 του Ελληνικού Συντάγματος, ορθώς ερμηνευμένο υπό το φως του άρθρου 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ, δίδει το δικαίωμα στην Ελληνική Βουλή να αρνηθεί να χορηγήσει άδεια για άσκηση δίωξης μόνο όταν οι πράξεις στις οποίες στηρίζεται η δίωξη συνδέονται σαφώς με τη βουλευτική δραστηριότητα» (υπογράμμιση από τον υπογράφοντα). Σε κάθε περίπτωση, είναι λυπηρό το γεγονός ότι, όπως επεσήμανε ο Γιώργος Βότσης στην «Ελευθεροτυπία» της 16.3.2009, σελ. 8, «στο δάχτυλο του ενός χεριού μετριούνται οι πολιτικοί (…) που πρότειναν κατά καιρούς να έχουν και οι υπουργοί, αλλά και οι βουλευτές, την ίδια με τους άλλους πολίτες δωσιδικία».

Δύο άλλα μέτρα, συναφή μεταξύ τους, που ισχύουν ήδη και που θα μπορούσαν να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο για τον έλεγχο του πολιτικού χρήματος και τον περιορισμό της εντεύθεν διαπλοκής και διαφθοράς, είναι ο θεσμός του «πόθεν έσχες» και ο θεσμός της «διαύγειας». Ειδικότερα, από το 1964 οι πολιτικοί και οι υψηλά ιστάμενοι δημόσιοι λειτουργοί υποχρεώνονται στην Ελλάδα να υποβάλλουν δήλωση για την περιουσιακή τους κατάσταση, χωρίς πάντως να ελέγχεται ποτέ επαρκώς το «πόθεν», δηλ. ο τρόπος απόκτησης της περιουσίας τους και, ιδίως, το πού βρέθηκαν τα χρήματα (πρβλ. εφημ. «Ελευθεροτυπία» της 15.10.2006, σελ. 65, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Δηλώσεις “Πόθεν Εσχες”. Ένας θεσμός για κλάματα»). Επιβάλλεται επομένως να θεσπισθεί ουσιαστικός έλεγχος για παροχή εξηγήσεων ως προς την προέλευση της όποιας περιουσίας αυτών των προσώπων, καθώς και για παροχή στοιχείων ως προς περιουσιακά στοιχεία τους που υπάγονται προσχηματικά σε εξωχώριες εταιρίες (off-shore). Από την άλλη πλευρά, οι δηλώσεις του πόθεν έσχες είναι επιβεβλημένο να αναρτώνται και στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια», ώστε να ελέγχεται η ακρίβειά τους από οιονδήποτε πολίτη. Γενικότερα, το πρόγραμμα «Διαύγεια», που θεσπίσθηκε με τον ν. 3861/2010, παρά τις όποιες ατέλειες στην αρχική του εφαρμογή, είναι πράγματι ιδιαίτερα χρήσιμο στον πόλεμο κατά της διαφθοράς, μείζονος ή και ελάσσονος, καθώς βάσει του προαναφερθέντος νόμου η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να δημοσιεύει στην αντίστοιχη ιστοσελίδα της «Διαύγειας» (et.diavgheia.gov.gr) κάθε πράξη που υπογράφει, διότι μόνον έτσι η πράξη αυτή να μπορεί να εκτελεσθεί. Επίσης, παρόμοια σημασία για την ενίσχυση της διαφάνειας μέσω αξιοποίησης του διαδικτύου έχουν και οι πρόσφατες αποφάσεις για καθιέρωση ηλεκτρονικής συνταγογράφησης φαρμάκων, ώστε να διασφαλίζεται η «αντικειμενικοποίηση» της τιμής και της σύννομης χρήσης τους (πρβλ. ν. 3892/2010 και ά. 72 ν. 3918/2011)

(συνεχίζεται…)

 

Πηγή

Κείμενο του Καθηγητή Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Νέστορα Κουράκη

«Καταπολεμώντας τη διαφθορά στην Ελλάδα»

Από το περιοδικό «ΤΗΕ ART OF CRIME» (τεύχος 19 – Ιούλιος 2011)

theartofcrime.gr