Η σιωπή που κυριαρχεί στο Άγιο Όρος μέσα από τα έργα του Γιώργου Ταξίδη

ΕΓΚΑΙΝΙΑΣΤΗΚΕ Η ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ «ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ. ΤΟΠΟΣ ΣΙΩΠΗΣ» ΣΤΟΝ ΠΟΛΥΧΩΡΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΜΚΕ ΚΥΚΛΩΨ

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΙΟΥΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου 2025 τα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής του Δραμινού εικαστικού Γιώργου Ταξίδη με τίτλο «Άγιον Όρος. Τόπος ζωής», η οποία φιλοξενείται στον Πολυχώρο Πολιτισμού της ΑΜΚΕ ΚΥΚΛΩΨ.

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στον εκθεσιακό χώρο της Αγιορειτικής Εστίας στη Θεσσαλονίκη και αποτελεί καρπό του πολυετούς εικαστικού προγράμματος του φορέα σε συνεργασία με τον Γιώργο Ταξίδη, ο οποίος την πενταετία 2020–2025 πραγματοποίησε περισσότερα από δεκαπέντε ταξίδια στην Αθωνική Πολιτεία. Στο πλαίσιο των ταξιδιών αυτών, επισκέφθηκε και τις είκοσι μονές, παρακολούθησε το καθημερινό πρόγραμμα των μοναχών, συμμετείχε στις λατρευτικές εκδηλώσεις, συνομίλησε μαζί τους και αποτύπωσε αυτή τη βιωματική εμπειρία σε 115 έργα ποικίλων τεχνικών: μολύβι, κάρβουνο, λάδι, υδατογραφία, καθώς και έργα γλυπτικής και χαρακτικής.

Η έκθεση στη Δράμα, με 78 έργα του Γιώργου Ταξίδη, πραγματοποιείται μέσα από τη συνεργασία της ΑΜΚΕ ΚΥΚΛΩΨ με την Αγιορειτική Εστία Θεσσαλονίκης και με την υποστήριξη της Ιεράς Μητρόπολης Δράμας. Θα διαρκέσει έως τις 18 Ιανουαρίου 2026 και. είναι επισκέψιμη από Τετάρτη έως Κυριακή (11:00-14:00 και 18:00-21:00), με ελεύθερη είσοδο.

Στο πλαίσιο της έκθεσης κυκλοφορεί και ο ομότιτλος κατάλογος, ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των έργων του Γιώργου Ταξίδη, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι μέσα από το συγκεκριμένο εικαστικό πρόγραμμα, δημιουργήθηκε ντοκιμαντέρ από τις επισκέψεις του Γιώργου Ταξίδη στο Άγιον Όρος, σε σκηνοθεσία και επιμέλεια του Νίκου Αναγνωστόπουλου, το οποίο προβάλλεται στην έκθεση.

«Ο άνθρωπος είναι απών»

Σε δηλώσεις του στα τοπικά Μ.Μ.Ε. ο κ. Γιώργος Ταξίδης σημείωσε: «Για μένα είναι τρομερή χαρά και τιμή να βρίσκομαι στη Δράμα, στην πόλη μου. Να φέρνουμε όλα αυτά τα έργα εδώ από την έκθεση στη Θεσσαλονίκη, που μετά θα φύγει και στο εξωτερικό, να τα δούμε και στη Δράμα, γιατί ήταν κάτι το οποίο το ήθελα πάρα πολύ και εγώ, το ήθελε και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δράμας και ήταν η δικιά του πρόσκληση και πρόταση να φέρουμε την έκθεση. Ευχαριστούμε πάρα πολύ και τον κ. Άρη Θεοδωρίδη, τα μέλη και τους συνεργάτες της ΑΜΚΕ ΥΚΛΩΨ, για όλη την προσπάθεια, την αποδοχή».

Όπως είπε ο κ. Ταξίδης για την έκθεση: «Είμαι εγώ, το πώς έζησα στο Άγιο Όρος, πώς το βίωσα και κατά κάποιο τρόπο τι μου έδωσε εμένα το Άγιο Όρος, γιατί στον καθένα δίνει κάτι τελείως διαφορετικό». Ακόμη, επεσήμανε: «Πήγα σε μοναστήρια και δύο και τρεις και τέσσερις φορές μέχρι να είμαι πλήρως ικανοποιημένος από αυτό που θα δω και από αυτό που θα λάβω. Χρειάστηκε αρκετός χρόνος για να καταλάβω τι είναι αυτό που κάνω, γιατί έκανα κάτι τελείως διαφορετικό από την προηγούμενη μου ζωγραφική. Δεν είχα ασχοληθεί ξανά με εξωτερικά, με αρχιτεκτονικά, με τα κελιά μέσα. Σε όλα μου τα προηγούμενα έργα ήταν ο άνθρωπος παρών ως φυσιογνωμία, ως υπόσταση. Εδώ είναι απών. Είναι η απουσία του ανθρώπου. Σε όλα τα έργα επικρατεί μια σιωπή κατά κάποιον τρόπο. Δεν υπάρχει ο άνθρωπος σαν εικόνα. Υπάρχει σαν εικόνιο του ανθρώπου, τα κελιά και οι εσωτερικοί χώροι.

Η εμπειρία είναι τεράστια. Εκτός του ότι περιηγήθηκα σε όλο το Άγιο Όρος, ήρθα σε επαφή και με τους μοναχούς και με άλλους ανθρώπους. Είχα την ευκαιρία να μπω σε βιβλιοθήκες. Σε πολύ σημαντικά μέρη, στα οποία δεν μπαίνει άνθρωπος. Μου δόθηκε τέτοια ευκαιρία. Είδα πρωτότυπα χειρόγραφα. Είδα πως γίνεται η συντήρηση των χειρογράφων. Αυτά αποτυπώθηκαν στα έργα μου. Ήθελα να δείξω αυτό το κομμάτι. Ότι π.χ. στο Άγιο Όρος συντηρούν Ομήρου Ιλιάδα, του 14^ου αιώνα, κάτι που δεν είχα φανταστεί.

Οπότε η εμπειρία ήταν τεράστια και είναι ακόμη, γιατί αυτό σε ακολουθεί. Θυμάμαι ένας μοναχός, ο πατήρ Ιωακείμ, μου έλεγε συνέχεια και το παρομοίαζε με έναν αλευρόμυλο. Άλλοι θα περάσουν, άλλοι θα σταθούν, άλλος θα το προσπεράσει, αλλά όλοι θα έχουν στις σόλες τους λίγο αλεύρι. Οπότε κάτι σου μένει και είναι και αυτό που εμείς αναζητούμε. Τι αναζητούμε στο Άγιο Όρος; Είναι μια κοινωνία που έχει τα πάντα. Είναι αυτό που θέλει ο κάθε θεατής να πάει να δει και θα το δει».

«Από τις πιο επιτυχημένες εκθέσεις που έχουμε κάνει»

Ο Διευθυντής Αγιορειτικής Εστίας και επιμελητής του προγράμματος της έκθεσης κ. Αναστάσιος Ντούρος, μιλώντας στα τοπικά Μ.Μ.Ε., σημείωσε: «Ήταν εντυπωσιακό με πόσο θέρμη και πόσο πετυχημένη ήταν η έκθεση. Ακούσαμε πάρα πολύ καλά σχόλια. Και όχι μόνο τα ακούσαμε, αλλά και στο βιβλίο των επισκεπτών, όσα έγραψαν οι επισκέπτες ήταν εντυπωσιακά. Ο κόσμος τη δέχτηκε με μεγάλη χαρά. Θεωρούμε ότι είναι από τις πιο επιτυχημένες εκθέσεις που έχουμε κάνει και γενικά όλο το πρόγραμμα αυτό, έτσι όπως εξελίχθηκε, νομίζουμε πως όχι μόνο έπιασε τόπο, αλλά άξιζε ο κόπος για να γίνει».

Επίσης, ο κ. Ντούρος ανέφερε για την παρουσία της έκθεσης στη Δράμα: «Η Δράμα δεν θα μπορούσε να μείνει εκτός, καθώς ο Γιώργος Ταξίδης είναι Δραμινός. Από την αρχή το είχαμε συζητήσει ότι θα έπρεπε να παρουσιαστεί στη Δράμα, μέσα στο πρόγραμμα του ταξιδιών που είναι να γίνουν σε διάφορα μέρη. Αμέσως μετά τη Δράμα, πρώτα ο Θεός, του χρόνου τον Μάριο, η έκθεση θα ταξιδέψει και θα πάει στην Κωνσταντινούπολη. Θα γίνει στο Σισμανόγλειο Μέγαρο, εκεί όπου είναι το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, σε συνεργασία με το Γενικό Προξενείο με την παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη. Ήδη συζητάμε και προσπαθούμε να βρούμε χώρο κατάλληλο για να γίνει και στην Αμερική και ιδίως στη Νέα Υόρκη, μιας και είναι ο χώρος στον οποίο ο Γιώργος Ταξίδης είχε πάρει την υποτροφία. Οπότε η έκθεση αυτή, από την αρχή ξεκίνησε με τη διαδικασία του ταξιδιού. Δηλαδή ως Ταξίδης θα ταξιδέψει και η έκθεσή του…».

«Προβολή της δικής μου προσωπικής, βιωματικής εμπειρίας»

Η τελετή εγκαινίων της έκθεσης πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του εστιατορίου «Νησάκι» και περιελάμβανε σύντομες τοποθετήσεις από τον Σεβασμιωτάτο Μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεο, τον Διευθυντή της Αγιορειτικής Εστίας κ. Αναστάσιο Ντούρο και τον κ. Γιώργο Ταξίδη.

Ο Σεβασμιώτατος κ. Δωρόθεος, αναφερόμενος στην έκθεση και στον τίτλο της, επεσήμανε: «Όρος Άγιο διότι αφορά την προσπάθεια των οικιστών του να αγγίξουν τα όρια της αγιότητας του θεού. Τόπος σιωπής, γιατί για να πετύχει κανείς σε μια τέτοια προσπάθεια, χρειάζεται τη σιωπή των χειλέων, του νου και της καρδιάς, την απελευθέρωση από τις μέριμνες και την απόσυρση από την τύρβη του κόσμου. Αυτή η σιωπή που κυριαρχεί στο Άγιο Όρος αποδίδεται με τρόπο μοναδικό στο έργο του καλλιτέχνη». Παράλληλα, ευχήθηκε να είναι καλοτάξιδη η έκθεση και συνεχάρη τον κ. Ταξίδη για αυτήν.

Ο κ. Ντούρος μίλησε για την γνωριμία που είχε με τον Γιώργο Ταξίδη και την πρόταση που του έκανε να συμμετάσχει στο συγκεκριμένο εικαστικό πρόγραμμα. Όπως είπε για τον Γιώργο Ταξίδη, δεν είχε επισκεφτεί ποτέ το Άγιο Όρος, προσθέτοντας ότι καθόλη την πενταετία «το Άγιο Όρος τον άλλαξε». Σχετικά με την απουσία του ανθρώπου από τα έργα της έκθεσης, ο κ. Ντούρος τόνισε: «Όλα τα έργα βγάζουν μια ατμόσφαιρα σιωπής». Τέλος, αναφέρθηκε τόσο στον κατάλογο όσο και στο ντοκιμαντέρ που έχει δημιουργηθεί, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για στοιχεία που θα μείνουν και μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης.

Ο κ. Ταξίδης αναφέρθηκε κυρίως στα μοτίβα που κυριαρχούν στα έργα του, καθώς και στα κεντρικά στοιχεία, όπως είναι τα εσωτερικά των κελιών, οι διάδρομοι και οι πόρτες που πάντα οδηγούν κάπου, οι σκάλες που έχουν μία ανύψωση και δείχνουν τον προορισμό, «αρκεί και εμείς να θέλουμε να κάνουμε αυτό το βήμα», το φως, η φύση, η απουσία του ανθρώπου, ώστε «ο ο θεατής να κάνει μέρος της δικής του προσωπικής εμπειρίας αυτό που εγώ βίωσα». Ακόμη, ο κ. Ταξίδης αναφέρθηκε σε χαρακτηριστικά περιστατικά από τα ταξίδια του στο Άγιο Όρος και από τις επαφές που είχε με τους μοναχούς και, απευθυνόμενος προς το κοινό, κατέληξε λέγοντας τα εξής: «Θα ήθελα να δείτε τα έργα όχι ως μία αναπαράσταση του Αγίου Όρους. Θέλω να τα δείτε ως την προβολή της δικής μου προσωπικής, βιωματικής εμπειρίας. Έτσι όπως εγώ έζησα το Άγιο Όρος και έτσι όπως εγώ το είδα. Ως ένα τόπο σιωπής».