Η μαγευτική ήπειρος της Αφρικής μέσα από τον φωτογραφικό φακό του Νίκου Πέτρου

ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ «ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ» ΣΤΟΝ ΠΟΛΥΧΩΡΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ «ΚΥΚΛΩΨ»

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΙΟΥΤΟΠΟΥΛΟΣ

Η έκθεση φωτογραφίας «Εικόνες από την Αφρική» του Νίκου Πέτρου φιλοξενείται στον πολυχώρο πολιτισμού «Κύκλωψ» και είναι επισκέψιμη για το κοινό με ελεύθερη είσοδο. Τα εγκαίνια της έκθεσης πραγματοποιήθηκαν, το απόγευμα του Σαββάτου 13 Ιουνίου 2026, παρουσία του καλλιτέχνη.

Όπως ανέφερε ο κ. Πέτρου, σε δηλώσεις του στα τοπικά Μ.Μ.Ε., η έκθεση αποτελεί το απαύγασμα της φωτογραφικής του δουλειάς στην Αφρική, από το 1995 όταν και ξεκίνησε να την επισκέπτεται, με πρώτο προορισμό τη Ναμίμπια. «Ερωτεύτηκα τη χώρα και την ήπειρο και από τότε επιστρέφω σχεδόν κάθε χρόνο, περνάω ένα-δυο μήνες τον χρόνο εκεί. Το κύριο ενδιαφέρον μου είναι η φωτογραφία της φύσης και αυτό έχω προσπαθήσει να αποτυπώσω όλα αυτά τα χρόνια, αλλά μέσα στην έκθεση έχω και φωτογραφίες ανθρώπων, από παραδοσιακές δραστηριότητες, προσπαθώντας να δώσω μια γενικότερη εικόνα για τα διαφορετικά πρόσωπα της Αφρικής. Και ελπίζω να μεταφέρω και στους επισκέπτες μια πολύ μικρή εικόνα από αυτή τη μαγευτική ήπειρο».

Όσον αφορά τις θεματικές ενότητες που περιλαμβάνει η έκθεση, ο κ. Πέτρου επεσήμανε: «Η μία έχει να κάνει με το τοπίο και είναι ιδιαίτερα εστιασμένη περισσότερο στην έρημο Ναμίμπ, η οποία είναι μια από τις αρχαιότερες και πιο εντυπωσιακές ερήμους στον κόσμο. Βρίσκεται στην ανατολική ακτογραμμή, ξεκινάει από την Ανγκόλα, περνάει από τη Ναμίμπια και φτάνει στη Νότια Αφρική. Έχει έναν εκπληκτικό συνδυασμό διαφορετικών τοπίων, αλλά έχει και κάτι μοναδικό: είναι μια περιοχή που συχνά δεν βρέχει για δεκαετίες, αλλά υπάρχει ένα ολόκληρο εξειδικευμένο οικοσύστημα, το οποίο συντηρείται από την ομίχλη, που είναι η μοναδική πηγή νερού».

Μια δεύτερη θεματική ενότητας της έκθεσης, συνεχίζει ο κ. Πέτρου, έχει να κάνει με τα άγρια ζώα, «τα ονομαζόμενα “Big Five”, τα πέντε μεγάλα που είναι το λιοντάρι, η λεοπάρδαλη, ο ελέφαντας, ο ρινόκερος και ο βούβαλος, που είναι ίσως τα πιο γνωστά ζώα της Αφρικής, αλλά και πολλά μικρότερα ζώα». Όπως εξηγεί, στόχος είναι να δοθεί η αίσθηση της ποικιλότητας που φιλοξενεί η ήπειρος.

Η τρίτη ενότητα της έκθεσης αφορά τους ανθρώπους. «Με τους ανθρώπους έχω προσπαθήσει να καταγράψω ή να αποτυπώσω κάποιες παραδοσιακές φυλές, όπως είναι οι Χίμπα στη Ναμίμπια ή φυλές στην κοιλάδα του Όμο στη νότια Αιθιοπία ή οι Βουσμάνοι, που προσπαθούν ακόμα να διατηρήσουν τον παραδοσιακό τρόπο ζωής τους παρά τις αλλαγές που συμβαίνουν γύρω τους και την αλλοίωση που υπάρχει», ανέφερε ο κ. Πέτρου.

Όσον αφορά τις λεζάντες στις φωτογραφίες της έκθεσης, ο κ. Πέτρου σημείωσε: «Αυτό που προσπάθησα είναι μέσα από τις λεζάντες να διηγηθώ τις ιστορίες. Οι λεζάντες δεν είναι μικρές και ελπίζω ότι δεν θα τις βρουν κουραστικές οι επισκέπτες, αλλά η κάθε μία λέει μια ιστορία για αυτό που φαίνεται στην εικόνα».

«Υπάρχουν κάποιες κραυγαλέες αντιφάσεις στην Αφρική»

Σχετικά με τις βασικές αλλαγές που έχουν σημειωθεί στην Αφρική, κατά τη διάρκεια των τριών δεκαετιών που την επισκέπτεται, ο κ. Πέτρου ανέφερε:

«Οι αλλαγές είναι μεγάλες. Δηλαδή, έχουμε ένταση της αστικοποίησης σε κάποια σημεία. Έχουμε πολύ μεγαλύτερη επισκεψιμότητα από τουρίστες, άρα λοιπόν ίσως και αυξημένη πίεση σε κάποιες από τις περιοχές, παρόλο που οι περισσότερες από τις χώρες εφαρμόζουν πολύ αυστηρά συστήματα ελέγχου με φέρουσα ικανότητα των περιοχών».

Ακόμη, σημείωσε: «Έχουμε δυστυχώς μια συνεχιζόμενη απώλεια βιοποικιλότητας, η οποία έχει να κάνει, για κάποια είδη με τη λαθροθηρία, όπως είναι οι ελέφαντες και οι ρινόκεροι, επειδή υπάρχει ένα παραεμπόριο ειδικά με το κέρατο των ρινόκερων που υποτίθεται ότι έχει φαρμακευτικές ιδιότητες και υπάρχει μεγάλη ζήτηση από την Κίνα». Όπως επεσήμανε, «μιλάω περισσότερο για τις χώρες της νότιας Αφρικής, γιατί αυτή είναι η περιοχή που ταξιδεύω αυτά τα χρόνια, δηλαδή Ναμίμπια, Μποτσουάνα, Ζιμπάμπουε, Ζάμπια, Μαδαγασκάρη, Μοζαμβίκη, Νότια Αφρική, Κένυα και Αιθιοπία. Ένα μεγάλο πρόβλημα είναι οι κλιματικές αλλαγές, που ήδη οι κλιματικές συνθήκες, οι οποίες δεν ήταν εύκολες, χειροτερεύουν».

Επίσης, ο κ. Πέτρου είπε: «Νομίζω ότι η Αφρική δεν διαφέρει πολύ από τον υπόλοιπο κόσμο σε ό,τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Μεγάλο πρόβλημα είναι η εσωτερική μετανάστευση. Έχουμε από τις χώρες της Κεντρικής Αφρικής, που εκεί έχουμε συνεχιζόμενες συγκρούσεις, ειδικά στο Κονγκό και στη Νιγηρία, οπότε έχουμε ρεύματα τα οποία μετακινούνται προς τον νότο και ιδιαίτερα στη Νότια Αφρική. Έχουμε δείγματα ξενοφοβίας πλέον στη νότια Αφρική, που αναγκάζουν κάποιες από τις κυβερνήσεις αυτών των χωρών να επαναπατρίζουν τους ανθρώπους τους. Πέρα από τα κατάλοιπα της αποικιοκρατίας, που φυσικά έχουν σημαδέψει τις περισσότερες από αυτές τις χώρες, υπάρχει ακόμα σε κάποιες αρκετά μεγάλη διαφθορά, με αποτέλεσμα να έχουμε φτώχεια και εγκληματικότητα. Είναι κρίμα γιατί πραγματικά υπάρχουν χώρες, όπως η Νότια Αφρική, που έχει τα πάντα».

Τέλος, σημείωσε: «Παρά το ότι οι περισσότερες από αυτές τις χώρες είναι ήδη απαλλαγμένες από την αποικιοκρατία δεκαετίες, διατηρείται ακόμα αυτό το σκεπτικό ότι για όλα φταίνε οι λευκοί, το οποίο δημιουργεί τεράστιες εντάσεις, γιατί και οι λευκοί που είναι ακόμα σε αυτές τις χώρες, δεν παύουν να είναι Αφρικανοί και αυτοί. Κάποιοι από αυτούς είναι εκεί τρεις, τέσσερις, πέντε, έξι, εννιά γενιές. Άρα είναι το ίδιο Αφρικανοί όσο και οι μαύροι».

«Δυστυχώς υπάρχουν κάποιες κραυγαλέες αντιφάσεις στην Αφρική και νομίζω ότι ίσως αυτό είναι χαρακτηριστικό όλης της ηπείρου, αυτή η αντίφαση», κατέληξε ο κ. Πέτρου.

«Εικόνες που μετατρέπονται σε αφηγήσεις, συναισθήματα και γεννούν προβληματισμούς»

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης των εγκαινίων, ο φωτογράφος και μέλος της «Κύκλωψ» κ. Κώστας Βιδάκης αναφέρθηκε τόσο στην έκθεση φωτογραφίας όσο και στον ίδιο τον καλλιτέχνη.

Για την έκθεση σημείωσε ότι «μέσα από τον φακό του Νίκου Πέτρου, έχουμε την ευκαιρία να ανακαλύψουμε εικόνες που ξεπερνούν την απλή αποτύπωση και μετατρέπονται σε αφηγήσεις, συναισθήματα και γεννούν προβληματισμούς». Όπως είπε, «σας παρουσιάζουμε ένα δείγμα από το έργο ενός δημιουργού που έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στην καταγραφή της φύσης, της άγριας ζωής και της βαθιάς σχέσης ανθρώπου και περιβάλλοντος. Ο Νίκος Πέτρου, με πολυετή πορεία στη φωτογραφία φύσης και σημαντική συμβολή στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, προσεγγίζει τον κόσμο με βλέμμα παρατηρητικό, ουσιαστικό και βαθιά ανθρώπινο. Η φωτογραφική του διαδρομή δεν περιορίζεται στην αισθητική αποτύπωση ενός τοπίου. Μέσα από τον φακό του, η εικόνα γίνεται μαρτυρία, αφήγηση και πρόσκληση κατανόησης. Στην έκθεση αυτή, ο Νίκος Πέτρου μάς μεταφέρει στην αφρικανική ήπειρο – μέσα από εικόνες που λειτουργούν πρωτίστως ως προσωπική ματιά πάνω σε έναν τόπο εξαιρετικής φυσικής και πολιτισμικής πολυμορφίας».

Ακόμη, ο κ. Βιδάκης σημείωσε ότι «οι φωτογραφίες του Πέτρου αναδεικνύουν την απεραντοσύνη των τοπίων, την άγρια ομορφιά της φύσης, τη σπάνια ζωή που φιλοξενεί η γη της Αφρικής, αλλά και τον άνθρωπο ως αναπόσπαστο κομμάτι της. Από τις σαβάνες και τις ερήμους έως τις κοινότητες που ζουν σε άμεση σχέση με το φυσικό περιβάλλον, κάθε εικόνα αποτυπώνει μια ιστορία ισορροπίας, επιβίωσης και συνύπαρξης. Με τη βοήθεια της δικής του ματιάς, προσκαλούμαστε να δούμε πέρα από την επιφάνεια – να αναγνωρίσουμε τη σημασία της βιοποικιλότητας, την αξία της φύσης και τη θέση του ανθρώπου μέσα σε αυτήν». «Σε μια εποχή όπου το περιβάλλον δοκιμάζεται και η ανάγκη προστασίας του πλανήτη είναι πλέον επιτακτική, το έργο του Νίκου Πέτρου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Μας υπενθυμίζει ότι η φωτογραφία μπορεί να είναι όχι μόνο τέχνη, αλλά και πράξη συνείδησης. Απόψε, λοιπόν, δεν παρακολουθούμε απλώς εικόνες από μια άλλη ήπειρο. Συμμετέχουμε σε ένα ταξίδι γνώσης, θαυμασμού και προβληματισμού — ένα ταξίδι που μας φέρνει πιο κοντά στη φύση, στον άνθρωπο και στη βαθύτερη ενότητα του κόσμου μας», πρόσθεσε ο κ. Βιδάκης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο βιογραφικό του κ. Πέτρου, ο οποίος επαγγελματικά είναι προσθετολόγος, ζει και εργάζεται στην Αθήνα είναι πολύ γνωστός φυσιοδίφης, φωτογράφος φύσης και συγγραφέας σε θέματα φύσης και βιοποικιλότητας κυρίως στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Από το 2009 εκλέγεται ανελλιπώς Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης, ενώ από το 2016 είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Foundation for Environmental Education, ενός σημαντικού διεθνούς μη κυβερνητικού οργανισμού με παρουσία σε 82 χώρες, ενώ το 2025 εξελέγη και Πρόεδρός του.

Συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους Έλληνες φωτογράφους άγριας ζωής. Η φωτογραφική του δουλειά έχει παρουσιαστεί σε 18 βιβλία, όπως τα λευκώματα «Εικόνες από τη Δαδιά» (1994), «Καθρεφτίσματα στην Κερκίνη» (1996), Αχελώος (2001). Έχει συνδράμει με φωτογραφίες του στην έκδοση του 1ου λευκώματος της Κύκλωψ («Φωτογραφίες της Δράμας και του υπέροχου κόσμου της»).

Όπως είπε ο κ. Βιδάκης, «στα περίπου είκοσι χρόνια που γνωριζόμαστε, αυτό που εκτιμώ περισσότερο στον Νίκο είναι η συνέπεια με την οποία αντιμετωπίζει τη φωτογραφία: με υπομονή, γνώση του αντικειμένου και βαθύ σεβασμό απέναντι στη φύση και στον χρόνο που απαιτείται για να την προσεγγίσεις ουσιαστικά. Και πιστεύω ότι αυτό ακριβώς αποτυπώνεται και στις εικόνες της σημερινής έκθεσης.

Έκανε το πρώτο του ταξίδι στην Αφρική το 1992, την ερωτεύτηκε αμέσως, και από τότε περνά πολλές εβδομάδες κάθε χρόνο εκεί, κυρίως στις χώρες της νότιας Αφρικής. Σε συνεργασία με τον οδηγό σαφάρι Neil MacLeod εξέδωσε τα βιβλία “An Expert’s Guide to Finding the Animals in Etosha (2012”), “Wildlife of Namibia” (2019) και “Wildlife of Botswana” (2024). Αυτή την περίοδο εργάζεται πάνω σε ένα βιβλίο για τα αγριολούλουδα της Ναμίμπια, το οποίο αναμένεται να κυκλοφορήσει τον επόμενο χρόνο».

Η έκθεση «Εικόνες από την Αφρική» φιλοξενείται στον πολυχώρο πολιτισμού «Κύκλωψ» έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026 με ωράριο λειτουργίας Τετάρτη έως και Κυριακή 10.00-14.00 και 18.00-22.00.