ΑΡΘΡΟ

Του Γ.Κ. Χατζόπουλου

τ. Λυκειάρχη

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον για την περιοχή παρουσιάζει η εκτενής επιγραφή που αποτυπώνεται στη στήλη και έχει ως εξής:

Ουάλλης Δεντουπήους ήρως

Δεντούπης Βείθυος1 βουλευτής

ανέθηκεν εαυτώ και τω υιώ

Ουάλεντι, αντιστρατήγω και φορολόγω,

ετών κε΄ και γυναικί αυτού

Μάτα Κουνοισήους.

Η επιγραφή, λόγω του ιδιαιτέρου ενδιαφέροντός της απασχόλησε τον Γάλλο αρχαιολόγο Perdrizet, που πρώτος την εξέδωσε, την αρχαιολόγο Φ. Παπάζογλου, τον Γάλλο αρχαιολόγο Collart και τον επιγραφολόγο Detshew.

Μεταξύ των μελετητών ανέκυψαν διαφωνίες τόσο ως προς τον τόπο της κατασκευής του αναγλύφου, όσο και ως προς τα αξιώματα των μνημονευομένων στην επιγραφή ατόμων.

Ο Perdrizet υποστηρίζει ότι η ανάγλυφη στήλη δεν ανήκε στην επαρχία της Μακεδονίας, αλλά στην επαρχία της Θράκης. Συνεπώς ο Δεντούπης ήταν βουλευτής μιας θρακικής vicus και ο γιος του Ουάλενς, λειτουργός της ίδιας vicus.

Αντίθετα ο Collart συσχετίζει τον βουλευτή Δεντούπη με το Σύμβουλο της πόλης των Φιλίππων, στην οποία ανήκε η περιοχή της Πλατανιάς, στην αποικία Ιουλία Αυγούστα Φιλιππική (δηλ. των Φιλίππων).

Διάσταση υπάρχει και ως προς τη χρονολόγηση της επιγραφής. Η κατασκευή της ανάγλυφης στήλης κυμαίνεται μεταξύ του 2ου και 3ου μ.Χ. αιώνα.

Η γλώσσα της επιγραφής δηλώνει ότι η λατινική δεν είχε καθιερωθεί ακόμη ως επίσημη γλώσσα. Τα λατινικά ονόματα γράφονται εξελληνισμένα.

Και ερχόμαστε τώρα στην παρουσίαση του Θράκα Ιππέα – Ήρωα της Χωριστής.

Με το ανάγλυφο ασχολείται στο έργο του «Αι χώραι του παρελθόντος και αι εσφαλμέναι τοποθετήσεις των» ο Σταύρος Μερτζίδης, ο οποίος στις σελίδες 40-41 γράφει τα ακόλουθα: «Πλην μεταξύ των μνησθέντων αναγλύφων, υπάρχει και εν είδος εξ εκείνων, τα οποία παριστώσιν ιππέα νέον και αρειμάνιον, όστις φέρει κατά σάρκα χιτώνα εφηρμοσμένον μέχρι της οσφύος, επί των ώμων χλαμύδα και προς τα δεξιά τρέχοντα. Ο ίππος φαίνεται ως έχων υψωμένους τους εμπροσθίους πόδας, ως στηριζόμενος επί των οπισθίων ποδών και αφηνιάσας ως έτοιμος να καταπατήσει το επί της ράχεως κείμενον φοβερόν πτερωτόν θηρίον, “Λάμια” συνήθως ονομαζόμενον, ο δε ιππεύς βυθισμένην έχει την λόγχην, ην δια της δεξιάς κρατεί εν τω στόματι του θηρίου, όπερ φαίνεται σπαρασσόμενον και προσπαθούν ν’ αντιστεί και επιτεθεί εναντίον των δύο εχθρών, ήτοι του ιππέως και του ίππου».

Ο Παπαδόπουλος Κεραμεύς, που και αυτός ασχολήθηκε με το ανάγλυφο, γράφει τα ακόλουθα: «Η στήλη αύτη τετράπλευρος ούσα (ύψ. 1,70, πλ. 0,53, πάχ. 0,27) εντετείχισται έξωθεν της τελευταίας προς δυσμάς πυλίδος της εκκλησίας των Εισοδίων (παλαιότερα ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο). Η ανάγλυφη στήλη είναι χωρισμένη, αλλ’ άνωθεν αυτής υπάρχουσι δύο στέγαι, ως η μεν πρώτη παρίστησιν εντός τετραγώνου σχήματος τον Θράκα Ιππέα συνοδευόμενων υπό κυνός και έμπροσθεν αυτού δένδρον και κάπρον, η δε ετέρα τρεις προτομάς ανδρικάς, παριστώσας τους εν τη επιγραφή αναφερομένους».

(συνεχίζεται…)

 

  1. Συγγενές με το όνομα αυτό είναι και το τοπωνύμιο Βεδύνδια, πόλισμα, κατά μαρτυρία του Διόδωρου (ΧΙΧ, 50,7), που βρισκόταν στην επαρχία της Βισαλτίας την εποχή του Κασσάνδρου (Σβορώνος, ΧΙΧ, 1918). Δες ακόμη Robert Flacelière, Ο δημόσιος και ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων (μτφ. Γεράσ. Δ. Βανδώρου), σ. 251: «ΟΙ Αθηναίοι για να τιμήσουν τη θρακική θεότητα Βενδίδα τη γιόρταζαν τον 5ο αιώνα π.Χ. με την ονομασία Βενδίδεια στον Πειραιά. Επρόκειτο για μικρότερη θεά – ήρωα, την οποία μετέφεραν οι μέτοικοι από τη Θράκη».