ΑΡΘΡΟ

Του Captain Νικόλαου Κ. Μεταξά

ATPL

AIRLINE PILOT

B737NG AIRBUS 320

Ζούμε αυτή την περίοδο που τα κόμματα και οι πολιτικοί, κυρίως όσοι διεκδικούν μια θέση στην εξουσία και τη διακυβέρνηση, σβήνουν με μία μονοκοντυλιά ό,τι έχει συμβεί τα προηγούμενα χρόνια, τις πολιτικές που εφάρμοσαν, τα λάθη -τραγικά πολλές φορές- και προσπαθούν να ξαναζήσουν τον πρώτο τους έρωτα με τους ψηφοφόρους.

Ναι, έχουμε ακούσει απίστευτα πράγματα Από όλους αυτούς που ποθούν όχι την προσφορά στον πολίτη, αλλά την καρέκλα και μόνο αυτήν. Όπως πάντα δηλαδή, ακούσαμε, ακούμε υπέροχες προτάσεις, ονειρικές, ανεφάρμοστες, μαξιμαλιστικές, πιασάρικες.

Θεσμός υψηλής αναξιοπιστίας τελικά αναδεικνύεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση από την έρευνα της εταιρείας δημοσκόπησης Opinion Poll για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Αυτοδιοίκησης.

Η ανυπαρξίας έργω και προγράμματος, είναι σύμφυτη των ανθρώπινων πραγμάτων. Ακόμη και των θεϊκών, αν σκεφτούμε ότι ένας από τους δώδεκα μαθητές του Ιησού λαδώθηκε με 30 αργύρια. Υπάρχει παντού: και στο κεντρικό κράτος και στους Δήμους, σε μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις.

Στα μέσα ενημέρωσης κυριάρχησε, κατά έναν περίεργο τρόπο, ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι μακράν η πιο διεφθαρμένη. Λέμε «κατά περίεργο τρόπο» διότι αυτό δεν διασταυρώνεται. Δεν υπάρχει κάποια συστηματική μελέτη που να δείχνει πόσα κρούσματα διαφθοράς εμφανίζονται κατ’ έτος στο κεντρικό κράτος και πόσα στην Αυτοδιοίκηση. Ό,τι βλέπουμε στην τηλεόραση ξέρουμε. Οι πολίτες, πάντως, δεν βλέπουν διαφορές. Το 74,7% θεωρεί ότι υπάρχει μεγάλη διαφθορά στους Δήμους και 75,1% στο Δημόσιο (Εθνική Αρχή Διαφάνειας, Σεπτέμβριος 2022).

Η φράση «άρτον και θεάματα» (panem et circenses) είναι παλιά όσο και η Ρώμη. Ήθελε ο Ιουβενάλιος, στον οποίο και αποδίδεται, να περιγράψει έτσι, μια συγκεκριμένη πολιτική, στρατηγική, επιλογή των Ρωμαίων αυτοκρατόρων προκειμένου να έχουν το λαό ευχαριστημένο και ως εκ τούτου «ήσυχο» μπροστά στην ανυπαρξία και την τρέλα που διακατείχε πολλούς από αυτούς.

Έτσι οι αρχαίοι Ρωμαίοι κατ’ εντολή του αυτοκράτορα, απολάμβαναν κατά καιρούς δωρεάν συσσίτια αλλά και πληθώρα θεαμάτων, όπως: μονομαχίες, αρματοδρομίες, παρελάσεις εξωτικών ζώων, θεατρικές παραστάσεις και άλλου τέτοιου τύπου διοργανώσεις. Στα στάδια και τις αρένες, με κορυφαίο το Circus Maximus, το κοινό της Ρώμης ξέδινε, «απολαμβάνοντας» τις αιματηρές συγκρούσεις και η θέση του αυτοκράτορα δεν κινδύνευε.

Η ιστορική φράση, αλλά και σημερινή διεθνής έκφραση «άρτον και θεάματα» ανάγεται στη ρωμαϊκή περίοδο και προέρχεται από τη λατινική φράση panem et circenses.

Κατά τον Γιουβενάλη, διάσημο Ρωμαίο σατυρικό ποιητή, επίσης ο αυτοκράτορας προσέφερε στο λαό σιτάρι (ψωμί) και θεάματα στο αμφιθέατρο (στην πρώιμη βυζαντινή περίοδο, στον ιππόδρομο) με σκοπό να τους αποσπά από τα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας.

Σήμερα χρησιμοποιείται αυτή η έκφραση σε περιπτώσεις πολιτικής εξαθλίωσης ενός λαού, που αρκείται μόνο σε εφήμερες απολαύσεις – διασκεδάσεις, τις οποίες βεβαίως παρέχουν οι πολιτικοί προς αποτροπή της προσοχής των πολιτών (της κοινής γνώμης) από την κακή κατάσταση των πραγμάτων της Πολιτείας ή προς αντιμετώπιση σημαντικών προβλημάτων με επικείμενη λύση διαφορετική από τη θέληση των πολιτών.

Στο σύγχρονο «τσίρκο» της ελληνικής πολιτικής σκηνής έχουμε, όλους τους καιρούς, τους δικούς μας αυτοκρατορικούς, οι οποίοι μέσα από την ανικανότητα παράγωγης έργου προσφέρουν άρτον και θεάματα, προτρέποντας την αμνησία δια μέσου της χαλάρωσης.

Αν ο πολιτισμός ιδωθεί ως το άθροισμα και μόνο κάποιων καλλιτεχνικών προϊόντων ή δράσεων, ουαί και αλίμονο. Θα είχαμε αποδεχτεί πως ο πολιτισμός είναι μια εξωτική μονοκαλλιέργεια πέρα από το πραγματικό, το προς κατάκτηση περιεχόμενο της ζωής μας.

Ο σύγχρονος πολιτισμός πάσχει από ατροφική συνείδηση και γι’ αυτό ενθρονίζει την ευτέλεια ως απόλυτη αξία και μέτρο, δηλαδή σιτίζεται παρασιτικά από τα ελλείμματα της ιστορικής και κοινωνικής του προοπτικής.

Ένας πολιτισμός, που αποσυναρμολογεί τη συλλογική μνήμη εις τα εξ ων συνετέθη, εξυπηρετεί μόνο με κάθε τρόπο αυτοσυντήρησή του με μοχλό τον κατακερματισμό της ανθρώπινης εμπειρίας. Το δίλημμα που θέτει στην κοινωνία των ανθρώπων η άρχουσα τάξη είναι: ή μαζί μου με βάρκα την απελπισία ή ο καθένας και η μοναξιά του.

Αυτή η επιδημία δυσανεξίας, αδιαφορίας, ωχαδερφισμού δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με κατάθεση των όπλων, αλλά μια λανθάνουσα θεώρηση, περιβεβλημένη από μπόλικη αδιαφορία, μαζί με ένα καλό περιτύλιγμα που έρχεται δια μέσου εκδηλώσεων κάθε μορφής.

Δεν καταλαβαίνω ούτε τον λόγο ούτε και την εφαρμογή του, μιας και προτού θέσουν υποψηφιότητα έχουν το γνώθι σαυτόν. Μάλιστα δε που οι περισσότεροι εξ αυτών έχουν μακρά θητεία στα κοινά, άρα είναι γνωστές του αντικειμένου, όποτε πού χαλά και κόβει η μαγιονέζα με μετέπειτα αρνήσεις ή διαπιστώσεις ότι τα ταμεία είναι άδεια ή δεν υπάρχουν χρήματα ικανά να υλοποιήσουν τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα, τα προεκλογικά.

Ακούστηκαν πολλά και όμορφα, ωστόσο τίποτα για την «ταμπακιέρα», που δεν είναι άλλη από τα ζητήματα τα μεγάλα που καίνε και τον Δήμο της Δράμας μας. Έτσι η συνταγή της κλάψας. της παράκλησης συνδρομής από χορηγούς για να φέρουμε τρεις καλλιτέχνες να κάνουν την αρπαχτή τους, να προσφέρουν άρτον και θέαμα σε ένα κόσμο ταλαιπωρημένο από τα προβλήματα που έχει στην καθημερινότητά του. Έτσι η κατασίγαση των προβλημάτων, έστω και προσωρινά, γίνεται με την καθιερωμένη συνταγή της διασκέδασης και της ψυχαγωγίας και δεν βαριέσαι αδελφέ εάν την επομένη σου έρχεται κατραπακιά η σκληρή πραγματικότητα.

Σε αυτήν την πόλη τείνουμε κάθε λίγο χρονικό διάστημα να έχουμε και ένα πανηγύρι, το οποίο σκαρφίζονται αυτοί όλοι που μυαλό έχουν μεν, αλλά δουλεύει με την όπισθεν. Και έτσι μιας και ο πληθυσμός αυτής της πόλης απεδείχθη ότι δεν ενδιαφέρεται παρά για το σήμερα και την πάρτη του, διόλου περίεργο θα ήταν να εξεδήλωσε κάποια ενεργεία έλεγχου για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην πόλη με τα τόσα καίρια προβλήματα. Αλλά μάταιος κόπος, το άρτος και θέματα καλώς κρατεί. Λείπει μονάχα από το τέλος η απόφαση του Αυτοκράτορα – Δημάρχου στο να χαρίσει τη ζωή με την κίνηση του αντίχειρά του. Ευτυχώς που το τέλος χιλιάδες έτη μετά έχει αλλάξει.

Ποιος δεν θα ήθελε ένα κράτος, μια Περιφέρεια, ένα Δήμο δικαίου, ικανό να διασφαλίζει την πρόνοια, κράτος δικαίου ικανό να διασφαλίζει την προσήλωση στις αρχές του συνταγματισμού και του νομικού πολιτισμού που συνδέεται με αυτόν και να εγγυάται τις συνθήκες που επιτρέπουν στους πολίτες να απολαμβάνουν ακώλυτα τις ελευθερίες τους, να συνεταιρίζονται ελεύθερα και να απολαμβάνουν ένα Δήμο, και μια Περιφερειακή Ενότητα ομαλώς και προβλεπομένης ροής για τον καθένα που ζει στον τόπο αυτό.

Εάν ο Πολιτισμός προάγεται στον Νομό δια μέσου λαϊκοσκυλάδικων μουσικών εκδηλώσεων και αυτές να αυτοβαπτίζονται ως πολιτιστικές εκδηλώσεις και όλο αυτό το σκηνικό μιας και πιστεύουν ότι η τοπική εξουσία εκπληρώνει το χρέος της στον τομέα του πολιτισμού και δη της προόδου και της προαγωγής του προς όφελος των δημοτών και τον κάτοικων της πόλης αλλά και του Νομού. Αν όλο αυτό το σκηνικό δεν είναι πανομοιότυπο των τότε Ρωμαϊκών χρόνων όπου δια μέσου άρτου και θεάματος αποχαύνωναν τις μάζες έτσι ώστε να βλέπουν τις ανωμαλίες και τις αλλότριες επιθυμίες των Αυτοκρατόρων ως κάτι το φυσιολογικό, μιας και αυτοί απολάμβαναν κομμάτι αυτής της πολιτιστικής πανδαισίας.

Λίγο πριν το κλείσιμο του κειμένου έμαθα για τα χάλια του Δήμου Κ. Νευροκοπίου ότι πλήρωσε αδρά την γνωστή τραγουδίστρια Πάολα, προάγοντας έργο πολιτιστικής κληρονομίας, μόνο που αυτό το έργο του Δημάρχου του κόστισε λίγο ακριβά.

Θα μάθει ότι τα πάθη και τα λάθη πληρώνονται όντως ακριβά.

Εύχομαι και εις ανώτερα…