Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων (Α.Κ.Ε.) προς την Υπουργό Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη, με θέμα «Αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην αποκατάσταση του ιστορικού Βυζαντινού Ιερού Ναού Αγίας Σοφίας Δράμας και άνιση μεταχείριση μνημείων της Χριστιανικής πολιτιστικής κληρονομιάς», κατέθεσαν οι Βουλευτές της ΝΙΚΗΣ κ.κ. Ανδρέας Βορύλλας και Σπουρίδων Τσιρώνης.

Η ερώτηση έχει ως εξής:

Ο Ιερός Ναός Αγίας Σοφίας Δράμας αποτελεί το σημαντικότερο βυζαντινό μνημείο της πόλης και ένα από τα παλαιότερα σωζόμενα κτίσματα της περιοχής, χρονολογούμενο από τον 10ο αιώνα μ.Χ. Ο ναός, τύπου τρουλαίου μετά περιστώου, έχει χαρακτηρισθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο (ΥΑ 15813/19-12-1961, ΦΕΚ 36/Β/3-2-1962) και αποτελεί ζωντανό τεκμήριο της μεσοβυζαντινής ιστορίας και της χριστιανικής παράδοσης της Ανατολικής Μακεδονίας.

Η αποκατάσταση του μνημείου ξεκίνησε θεωρητικά ήδη από το 2013 με την ένταξη του έργου στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» του ΕΣΠΑ 2007–2013, με προϋπολογισμό 654.837,75€. Παρά τις επανειλημμένες αναθεωρήσεις, συμπληρωματικές μελέτες και νέες εντάξεις στο ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021–2027 (με επιπλέον προϋπολογισμό 255.829,60€ από το ΠΕΠ «Ανατολική Μακεδονία – Θράκη»), δώδεκα (12) χρόνια μετά την πρώτη μελέτη το έργο παραμένει ανολοκλήρωτο.

Στο μεταξύ, έχουν δαπανηθεί σημαντικοί πόροι για προπαρασκευαστικές και δευτερεύουσες εργασίες (τεκμηριώσεις, αποχωματώσεις, ανασκαφές, προσωρινές στερεώσεις, μελέτες φωτισμού, φωτογραφίσεις, προμήθειες εξοπλισμού κ.ά.), χωρίς όμως να έχει παραδοθεί στο κοινό ένα αποκατεστημένο μνημείο.

Την ίδια στιγμή, άλλα έργα αποκατάστασης μνημείων διαφορετικής θρησκευτικής ταυτότητας, όπως μουσουλμανικά τεμένη ή οθωμανικές κρήνες, προχωρούν με αξιοσημείωτη ταχύτητα και ευελιξία, με αποτέλεσμα να εγείρονται εύλογες απορίες και ανησυχίες περί της ισομερούς μεταχείρισης των πολιτιστικών μνημείων της χώρα.

Παράλληλα, κάτοικοι της περιοχής καταγγέλλουν παρατεταμένη όχληση, αισθητική και περιβαλλοντική υποβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου, καθώς και έκθεση σε σκόνη και υλικά από τις ημιτελείς ανασκαφές και τεχνικές εργασίες, οι οποίες έχουν παγώσει επί μακρόν.

Δεδομένων των ανωτέρω,

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός

  1. Ποιοι οι συγκεκριμένοι λόγοι της υπερδεκαετούς καθυστέρησης ολοκλήρωσης του έργου αποκατάστασης του Ι.Ν. Αγίας Σοφίας Δράμας;
  2. Ποια είναι σήμερα η ακριβής πρόοδος του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου και ποιο το τελικό χρονοδιάγραμμα παράδοσης;
  3. Πώς δικαιολογείται η πολλαπλή τροποποίηση και επανένταξη του έργου σε διαδοχικά προγράμματα ΕΣΠΑ χωρίς ορατό αποτέλεσμα για το κοινό;
  4. Έχουν διαπιστωθεί διοικητικές καθυστερήσεις ή αστοχίες εκ μέρους της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας ή άλλων υπηρεσιών;
  5. Έχουν ληφθεί προστατευτικά μέτρα για την ασφάλεια και υγεία των περιοίκων από τις εκτεθειμένες επιφάνειες, τα χώματα και τις σκόνες του εργοταξίου;
  6. Προτίθεται το Υπουργείο να δεσμευθεί για την άμεση ολοκλήρωση του έργου, εντός συγκεκριμένου και δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος, προκειμένου να αποδοθεί το μνημείο στη Δραμινή κοινωνία;

Αιτούμαι την κατάθεση των παρακάτω εγγράφων με τα ακόλουθα στοιχεία (Α.Κ.Ε.):

  1. Αναλυτικό πίνακα δαπανών ανά φάση, έτος και είδος εργασιών (μελέτες, προμήθειες, εργολαβίες, συντηρήσεις κ.λπ.).
  2. Αντίγραφα όλων των εγκεκριμένων μελετών (αρχιτεκτονικής, στατικής, φωτισμού, συντήρησης, περιβάλλοντος χώρου).
  3. Τα πρακτικά και πορίσματα επιτροπών παρακολούθησης του έργου.
  4. Το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης και ολοκλήρωσης του έργου στη Β’ Φάση (ΠΠ 2021–2027).
  5. Κάθε σχετική αλληλογραφία και απόφαση που αφορά αλλαγές προϋπολογισμού, φορέα υλοποίησης ή τροποποίηση του φυσικού αντικειμένου.

Οι Βουλευτές

Ανδρέας Βορύλλας

Σπυρίδων Τσιρώνης