ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ «ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ» ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 

Εκδήλωση παρουσίασης της έκδοσης «Μουσική από την Ήπειρο» πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Παρασκευής 21 Μαρτίου 2025, στο Δημοτικό Ωδείο Δράμας. Πρόκειται για έκδοση του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία από τη σειρά «Μουσικός Χάρτης του Ελληνισμού». Πρόκειται για ένα λεύκωμα στο οποίο παρουσιάζεται ο μουσικός πολιτισμός της Ηπείρου και μέσα από τα κείμενα επιχειρείται προσέγγιση της ιστορίας σε συνάρτηση με τη φυσική γεωγραφία και την ανθρωπογεωγραφία, αλλά και παρουσίαση της μουσικής γεωγραφίας και του γλεντιού. Η έκδοση συνοδεύεται από CD στα οποία καταγράφονται χαρακτηριστικά τραγούδια της Ηπείρου.

Για την έκδοση μίλησαν η κ. Δήμητρα Χατζηδημητρίου, φιλόλογος, ο κ. Ευστράτιος Κασμερίδης οικονομολόγος και ερευνητής, και ο κ. Γιώργος Κοκκώνης, μουσικολόγος, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, επιστημονικός επιμελητής της έκδοσης και υπεύθυνος για την επιλογή του ηχητικού υλικού του τόμου.

 

Σε δηλώσεις του στα τοπικά Μ.Μ.Ε, ο κ. Κοκκώνης σημείωσε: «Οι Εκδόσεις της Βουλής είχαν ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν, γιατί και το βιβλίο είναι παλιό, είναι του 2008, μια σειρά που λέγεται Μουσικοί Χάρτες της Ελλάδας. Αυτό είναι ένα από τα τρία που εκδόθηκαν. Το πρώτο ήταν μουσική από τα Δωδεκάνησα, το δεύτερο ήταν της Ηπείρου και το τρίτο ήταν από το Βορειοανατολικό Αιγαίο, δηλαδή ένα βιβλίο που αφορούσε κυρίως τη Λέσβο, τη Λήμνο και τη Χίο.

Ξεκινήσαμε την έρευνα το 2005. Η πρωτοτυπία του ήταν ότι θέλαμε να δώσουμε έμφαση στους μουσικούς της περιοχής, οπότε έπρεπε να συγκεντρώσουμε μουσικούς από όλα τα τμήματα της Ηπείρου, γιατί η Ήπειρος δεν είναι μικρή. Οι ηχογραφήσεις έγιναν στο Ζαγόρι, σε ένα παλιό σχολείο και βέβαια συμπεριλάβαμε μουσικούς από όλα τα διαμερίσματα της Ηπείρου. Νομίζω ότι τα τρία cd που έχει το βιβλίο είναι λίγα για την Ήπειρο, γιατί έχει πάρα πολύ υλικό, αλλά όπως και να ‘χει ήταν ένα από τα πιο πετυχημένα –πρέπει να το πω- και εμπορικά βιβλία. Αυτή τη στιγμή η Βουλή τύπωσε τη β’ έκδοση. Ήταν ένα βιβλίο που πούλησε πάνω από 4.000 αντίτυπα.

Είναι μια πάρα πολύ ωραία πρωτοβουλία της Βουλής, γιατί μας έδωσε τη δυνατότητα να έχουμε μια όμορφη, ωραία έκδοση, με ωραίο τύπωμα, φωτογραφίες που αποτυπώθηκαν πάρα πολύ ωραία και φυσικά να έχουμε τη δυνατότητα να έχουμε και τρία cd. Είναι ένα βιβλίο το οποίο είναι το πρώτο που βγαίνει για την Ήπειρο. Δεν είχε ξαναβγεί μέχρι τότε, πάρα μόνο κάποιες εκδόσεις που αφορούσαν κυρίως μουσική με κάποια μικρά ένθετα γύρω από το περιεχόμενο του κάθε cd. Αυτό είναι το πρώτο βιβλίο που κυκλοφόρησε με πολλά κείμενα γύρω από την Ήπειρο.

Εκτός από τα δικά μου τα κείμενα που αφορούν κυρίως τη μουσική της Ηπείρου, τα γλέντια, τα πανηγύρια, το πώς γλεντάει ο κόσμος και τις ιστορικές πηγές, το πώς ξεκινάμε να έχουμε πληροφορίες για τη μουσική της Ηπείρου, υπάρχει ένα ωραίο κείμενο το οποίο αναφέρεται στην ιστορία της Ηπείρου και ένα τρίτο κείμενο, το οποίο αναφέρεται κυρίως στο τι σημαίνει γλέντι στην Ήπειρο, τι σημαίνει γλεντάει ο Ηπειρώτης. Γιατί είναι μια έκφραση την οποία χρησιμοποιούν πάρα πολύ στην Ήπειρο. Δεν λένε πήγα στο πανηγύρι, αλλά πήγα στο γλέντι. Και όταν κάποιος πηγαίνει σε ένα πανηγύρι, μετά τον ρωτάνε αν γλέντησε καλά. Που σημαίνει ότι αυτή η λέξη έχει ένα ενδιαφέρον σημαινόμενο. Ο κόσμος στο πανηγύρι δεν πάει απλώς να διασκεδάσει, πάει να θυμηθεί, να ξαναβρεί τους δικούς του, να βρει ανθρώπους που έχει χρόνια να τους δει και έχει πολύ ενδιαφέρον για τον Ηπειρώτη, που το έχουμε χάσει εμείς εδώ στη Μακεδονία –το λέω γιατί κι εγώ Μακεδόνας είμαι στην καταγωγή.

Εκεί ο χορός είναι στην ουσία ένας χορός που θα τον παραγγείλει κάποιος, θα τον πληρώσει με τη λεγόμενη χαρτούρα και θα φτιάξει μια σειρά προσωπικών κομματιών ως που να τελειώσει ο χορός του. Αυτό μπορεί να κρατήσει από ένα τέταρτο μέχρι μισή ή μία ώρα, που σημαίνει ότι θα φτιάξει ένα δικό του πρόγραμμα. Οπότε οι Ηπειρώτες έχουν πάρα πολύ μεγάλη σχέση με τη μουσική τους παράδοση και φυσικά όλο το βιβλίο είναι γεμάτο κλαρίνα, μιας και η περιοχή έχει ως βασικό όργανο, πέρα από το τραγούδι, το κλαρίνο. Έτσι όπως είχαμε εμείς εδώ παλιά τους ζουρνάδες».

Ο κ. Κασμερίδης στην ομιλία του αναφέρθηκε στην Ηπειρώτικη κοινότητα της Δράμας και στην προσφορά της στον τόπο από τον 19ο αιώνα. «Οι Ηπειρώτες ήταν αυτοί που εδραίωσαν το χριστιανικό στοιχείο. Ήταν οι πρώτοι που δημιούργησαν και μια νέα αστική τάξη, η οποία τουλάχιστον μέχρι την περίοδο του Μεσοπολέμου ίσχυε για την πόλη μας», ανέφερε ο κ. Κασμερίδης, ο οποίος στάθηκε ακόμη στους λόγους για τους οποίους ήρθαν στη Δράμα οι Ηπειρώτες, στη δημιουργική τους φάση και στην εδραίωσή τους, καθώς και στους συλλόγους που ίδρυσαν. «Η Πανηπειρωτική Ένωση Δράμας στην παρούσα της μορφή έχει ξεκινήσει το 1960, αλλά γνωρίζουμε ήδη και μετά το 1913 υπήρξαν πάρα πολλές προσπάθειες ίδρυσης ηπειρωτικών συλλόγων, οι οποίες ατονούσαν και ξαναδημιουργόντουσαν. Αλλά από το 1960 είναι σίγουρα σε σταθερή πορεία και προσφέρει και στα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης και του Νομού», επεσήμανε ο κ. Κασμερίδης.

Η κ. Χατζηδημητρίου αναφέρθηκε στην ποίηση του δημοτικού τραγουδιού, η οποία είναι ποίηση αξιώσεων. Όπως είπε, τα δημοτικά τραγούδια της Ηπείρου έχουν αυτό τον χαρακτήρα, ενώ επίσης υπάρχει και τεράστια ποικιλία. «Είναι της ξενιτιάς, του έρωτα, της αγάπης, του θανάτου, του ξεχωρισμού όπως λέγεται. Είναι όλα αυτά. Ποτέ δεν είναι αυτοδύναμα. Συμπλέκονται. Δηλαδή ένα τραγούδι της αγάπης μπορεί να έχει θλίψη» σημείωσε η κ. Χατζηδημητρίου και πρόσθεσε: «Σε κάθε περίπτωση αυτό που εξαίρεται είναι η ομορφιά. Η ομορφιά της γυναίκας, αλλά και του άνδρα. Υπάρχουν τα ηρωικά τραγούδια, τα ιστορικά τραγούδια, τα κλέφτικα. Υπάρχουν τα τραγούδια που έχουν αποκλειστικά αναφορά στη Βόρειο Ήπειρο. Είναι τεράστια η ποικιλία».

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, τον Δήμο Δράμας, τον Πολιτιστικό Οργανισμό και την Πανηπειρωτική Ένωση Νομού Δράμας.