ΑΡΘΡΟ
της Μαρίας Καμπάνταη*
Υπάρχουν σχέσεις που δεν ανήκουν μόνο στο παρόν. Συνεχίζουν να υπάρχουν μέσα μας, ακόμη κι όταν έχουν αλλάξει μορφή ή έχουν περάσει στη μνήμη. Η σχέση με τη μητέρα είναι συχνά μία από αυτές.
Δεν είναι πάντα ορατή. Δεν είναι πάντα εύκολη. Αλλά είναι εκεί. Σαν εσωτερική παρουσία που μετασχηματίζεται μαζί μας.
«Όλα ξεκίνησαν από μια ιδέα, από κάτι αόριστο, χωρίς συγκεκριμένη μορφή και σχήμα αλλά με σπίθα για ζωή…».
Κάπως έτσι μοιάζει να ξεκινά και η μητρική εμπειρία μέσα μας. Πριν γίνει λέξη, πριν γίνει αφήγηση, πριν γίνει ανάμνηση.
Η μητέρα, μέσα στην ψυχική μας πραγματικότητα, δεν είναι ποτέ μόνο ένα πρόσωπο του παρελθόντος. Είναι μια σχέση που συνεχίζει να ζει μέσα μας, να συνομιλεί με τις επιλογές μας, με τις απουσίες μας, με τον τρόπο που αγαπάμε και απομακρυνόμαστε.
Συχνά, αυτό που μένει πιο έντονα δεν είναι αυτό που ειπώθηκε, αλλά αυτό που δεν ειπώθηκε ποτέ. Οι σιωπές, οι μικρές αποστάσεις, οι εκκρεμότητες που δεν βρήκαν λέξεις.
«Στερέωμα χωρίς αστέρια δεν γίνεται. Σχέση αδιάκοπη είναι, σαν τη σχέση της μάνας με το παιδί της. Προλαβαίνω να στο πω;».
Στη δουλειά μου ως ψυχολόγος, αλλά και μέσα από τις ιστορίες που συμπεριέλαβα στο «Μαμά… 20 αληθινές ιστορίες» (εκδόσεις Αρμός), συναντώ συχνά αυτό το ίδιο μοτίβο: οι πιο καθοριστικές σχέσεις δεν διαμορφώνονται μόνο από όσα συνέβησαν, αλλά από όσα δεν ειπώθηκαν ποτέ.
Αυτή η σιωπή είναι υλικό μνήμης. Είναι τρόπος που η σχέση συνεχίζει να υπάρχει μέσα μας.
Στο τέλος, ίσως αυτό να σημαίνει «η μητέρα που ζει μέσα μας»: όχι μια εικόνα σταθερή, αλλά μια σχέση που συνεχίζει να μας διαμορφώνει, ακόμη και όταν όλα γύρω έχουν αλλάξει.
Η Γιορτή της Μητέρας, πέρα από τη συμβολική της διάσταση, μπορεί να λειτουργήσει και ως μια τέτοια αφορμή επιστροφής. Όχι για να την εξιδανικεύσουμε, αλλά για να την κατανοήσουμε. Για να δούμε τη σχέση με τη μητέρα όχι ως κάτι στατικό, αλλά ως κάτι ζωντανό, σύνθετο και ανθρώπινο.
Στη δική μου «Μαμά…» έβαλα αποσιωπητικά.
Εσύ, ποιο σημείο στίξης βάζεις στη δική σου;
*Η Μαρία Καμπάνταη είναι κλινική ψυχολόγος και συγγραφέας τριών βιβλίων που αγγίζουν καίρια ζητήματα της ανθρώπινης ψυχής. Στον «Ανελκυστήρα» εξετάζει την έννοια της ψυχικής ανθεκτικότητας, προσφέροντας σκέψεις και πρακτικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των δυσκολιών της ζωής. Στο «Μαμά…» προσεγγίζει με τρυφερότητα και επιστημονική ματιά τη βαθιά και πολύπλοκη σχέση μητέρας και παιδιού. Τέλος, στο «Οι καλές μέρες ξεκινούν με καφέ» αναδεικνύει τη δύναμη των μικρών, καθημερινών στιγμών που φέρνουν ισορροπία, χαρά και ελπίδα στην καθημερινότητά μας. Διετέλεσε επιστημονική συνεργάτις της εκπομπής «Μαμά-δες» της ΕΡΤ1. Μπορείς να έρθεις σε επαφή μαζί της στο instagram: maria_kabadai
