ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΒΙΚΥΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ, ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΗΤΡΟΥ, ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ 7ου INTERNATIONAL FORUM OF PERFORMANCE ART
«Ένας ανεξάρτητος θεσμός που κάθε χρονιά διαστέλλεται και συνομιλεί με τη διεθνή καλλιτεχνική κοινότητα»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΙΟΥΤΟΠΟΥΛΟΣ
Με αφορμή το 7ο International Forum of Performance Art (IFPA), το οποίο θα πραγματοποιηθεί στη Δράμα από τις 25 έως τις 28 Σεπτεμβρίου 2025, παραχώρησαν συνέντευξη στην εφημερίδα «Εργασία… συν» η κ. Βίκυ Κωνσταντινίδου, ιστορικός τέχνης και γενική διευθύντρια του IFPA, και ο κ. Γιάννης Μήτρου, καλλιτεχνικός διευθυντής του IFPA, καθηγητής στο ΜΤΠ του ΕΚΠΑ, ερευνητής στο εργαστήρι Οπτικού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ψυχαναλυτής.
Βίκυ Κωνσταντινίδου
Κυρία Κωνσταντινίδου, το International Forum of Performance Art φτάνει φέτος στην 7η του διοργάνωση. Πώς θα περιγράφατε την πορεία του IFPA από το ξεκίνημά του μέχρι σήμερα;
Από το 2019 μέχρι σήμερα το IFPA έχει εξελιχθεί σε έναν σταθερό θεσμό που συνομιλεί ισότιμα με τη διεθνή σκηνή της performance art. Ξεκίνησε ως μια τολμηρή πρωτοβουλία, με όραμα να δημιουργηθεί ένας τόπος διαλόγου και πειραματισμού, και πλέον αποτελεί σημείο συνάντησης καλλιτεχνών, θεωρητικών και φοιτητών από όλο τον κόσμο. Είναι συγκινητικό να βλέπω πώς κάθε χρόνο η διοργάνωση αποκτά μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα, αφήνοντας ουσιαστικό αποτύπωμα τόσο στη Δράμα όσο και στην ευρύτερη καλλιτεχνική κοινότητα.
Η φετινή θεματική είναι «Ομοιο-τοπίες / Επιστροφή στη Χώρα». Τι σημαίνει για εσάς αυτή η έννοια και πώς συνδέεται με τη Δράμα ως τόπο φιλοξενίας;
Η «Χώρα» για μένα και τον Γιάννη δεν είναι απλώς ένας γεωγραφικός τόπος, αλλά ένας χώρος υποδοχής, γέννησης και μεταμόρφωσης. Η Δράμα, με το φυσικό και πολιτισμικό της τοπίο, προσφέρει το ιδανικό υπόβαθρο για να διερευνήσουμε τις ομοιοτοπίες, δηλαδή εκείνους τους κοινούς τόπους όπου οι εμπειρίες, οι μνήμες και οι καλλιτεχνικές πρακτικές συναντώνται. Είναι μια θεματική που εμπνέεται από την ίδια την πόλη και ταυτόχρονα ανοίγει έναν διάλογο με τον κόσμο.
Στη Δράμα θα βρεθούν καλλιτέχνες και ακαδημαϊκοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Τι θεωρείτε ότι προσφέρει αυτή η συνάντηση τόσο στην τοπική κοινωνία όσο και στη διεθνή σκηνή της performance art;
Για την τοπική κοινωνία, το IFPA είναι μια ευκαιρία εξωστρέφειας και επαφής με σύγχρονες μορφές τέχνης που δεν συναντώνται συχνά στην περιφέρεια. Για τη διεθνή σκηνή, η Δράμα γίνεται ένα ζωντανό εργαστήριο, ένας τόπος ανταλλαγής όπου νέες ιδέες δοκιμάζονται και σχέσεις χτίζονται. Είναι ένας αμφίδρομος διάλογος που εμπλουτίζει και τις δύο πλευρές.
Ποιο στοιχείο της φετινής διοργάνωσης θεωρείτε πιο καινοτόμο ή ιδιαίτερο σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές;
Κάθε χρονιά στο IFPA προσπαθούμε να κάνουμε ένα βήμα παραπέρα. Αυτό που ξεχωρίζει φέτος είναι ότι για πρώτη φορά ανοίξαμε διεθνή open calls, δίνοντας την ευκαιρία σε περισσότερους καλλιτέχνες και ακαδημαϊκούς να συμμετάσχουν στη διοργάνωση. Παράλληλα, συνεχίζουμε και ενισχύουμε τις συνεργασίες μας με φορείς του εξωτερικού, όπως το Ινστιτούτο Γκροτόφσκι, καθώς και με ελληνικά πανεπιστήμια, εμπλουτίζοντας την εκπαιδευτική διάσταση του προγράμματος. Ο συνδυασμός όλων αυτών, μαζί με τη φετινή παρουσία καταξιωμένων διεθνών καλλιτεχνών και θεωρητικών, δίνει στη φετινή διοργάνωση έναν ακόμη πιο ισχυρό θεσμικό και διεθνή χαρακτήρα.
Γιάννης Μήτρου
Κύριε Μήτρου, το IFPA φέτος διανύει την 7η του διοργάνωση. Από καλλιτεχνικής πλευράς, πώς έχετε δει να εξελίσσεται το Forum όλα αυτά τα χρόνια;
Το IFPA ξεκίνησε το 2018 ως μια οραματική πράξη που μοιραστήκαμε την Βίκυ Κωνσταντινίδου, χωρίς την οποία δεν θα είχε υλοποιηθεί. Η μακροχρόνια έρευνα μου πάνω στην περφόρμανς και η σύνδεσή της με πεδία όπως η φιλοσοφία, η ψυχανάλυση και η επιστήμη συναντήθηκαν με την ιστορία της τέχνης μέσα από την Βίκυ. Πέρασαν πλέον 7 χρόνια. Είναι πλέον ένας ανεξάρτητος θεσμός που κάθε χρονιά διαστέλλεται και συνομιλεί με την διεθνή καλλιτεχνική κοινότητα.
Η θεματική «Ομοιο-τοπίες / Επιστροφή στη Χώρα» είναι ιδιαίτερα πολυσήμαντη. Πώς μεταφράζεται αυτή η ιδέα στον καλλιτεχνικό προγραμματισμό της φετινής χρονιάς;
Η σύνδεση της επιτελεστικής τέχνης με το πολιτικό-κοινωνικό μέσω των ανθρωπιστικών επιστημών γενικά και της φιλοσοφίας ειδικότερα διαμορφώνει τους όρους μιας λογικής της σύνδεσης όλων των θεματικών μεταξύ τους. Για παράδειγμα η προηγούμενη θεματική αφορούσε στην ουτοπία ως μια άλλη υπαρκτότητα ενώ η φετινή θεματολογία αφορά στην ομοιοτοπία, μια έννοια που επεξεργάζομαι τα τελευταία δυο χρόνια ως διεύρυνση της έννοιας ετεροτοπία που εισήγαγε ο Φουκώ. Η έννοια της Χώρας ανήκει στον Πλάτωνα και αφορά στον τόπο πραγμάτωσης θα λέγαμε των Ιδεών.
Ως καλλιτεχνικός διευθυντής, ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζετε σε μια διοργάνωση όπως το IFPA και πώς τις μετατρέπετε σε δημιουργικές ευκαιρίες;
Με το να είμαστε συνεπής ως προς τις προθέσεις μας και το έργο μας, θέλουμε να ρίξουμε ακόμη περισσότερο το βλέμμα μας στα Βαλκάνια όπου έχει καταπληκτικούς καλλιτέχνες. Η Δράμα, αποτελεί μια ιδιαίτερη πύλη για την Βαλκανική ενδοχώρα ενώ το πολυετές διεθνές Φεστιβάλ Μικρού Μήκους αποτελεί μια ισχυρή παράδοση του τόπου. Στην ίδια γραμμή κινούμαστε και εμείς άσχετα αν αποτελούμε μια ανεξάρτητη διοργάνωση.
Τι θα θέλατε να κρατήσει το κοινό και οι συμμετέχοντες από την εμπειρία του 7ου IFPA;
Να κρατήσουν τις στιγμές και το βίωμα ως την αναγκαία ανθρώπινη κατάσταση κυρίως σήμερα που η επιστημονικο-τεχνική επικυριαρχία εξασθενεί την παρουσία των ζωντανών σωμάτων στον ζωντανό χώρο.
